-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

جستجوی این وبلاگ

۱۳۹۰ آذر ۷, دوشنبه

احمد ظاهر جزء 50 صدای برتر دنیا شناخته شد

محمد هارون خراسانی- ماندگار
احمد ظاهر هنرمند پرآوازۀ کشور عزیز ما، در نظرسنجی رادیوی عمومی امریکا به عنوان یکی از ۵۰ صدای برتر جهان برگزیده شد. در این فهرست از احمد ظاهر  به عنوان «صدای طلایی سال‌ها» یاد شده است.
نتایج این نظرسنجی که در زمستان سال گذشته و به‌شکل انترنتی صورت گرفته بود، امسال از شبکه‌ی NPR رادیوی عمومی امریکا اعلان شد و احمد ظاهر نیز در بین ۵۰ صدای برتر دنیا قرار گرفت.
شاید در افغانستان ما از این افتخارآفرینی یک هنرمند ما کمتر کسانی آگاه باشند، ولی اینک برای همه‌ی مان ثابت شد که احمدظاهر همانند یک ستاره‌ی تابناک بر تارک موسیقی افغانستان نه، بلکه امروز به عنوان یک ستاره تابناک در میان 50 هنرمند برتر جهان می‌درخشد
که این خود بزرگترین دستاورد برای هنرمندی چون احمد ظاهر است، که پس از 32 سال خاموشی و به گور غمناک خفتن هنوز در عرصه‌ی موسیقی جهان مطرح است، و از سوی دیگر باعث فخر فرد فرد افغانستانی‌هایی است که هنر را به معنای هنر می‌شناسند و می‌فهمند.
در فهرست اعلان شده از سوی این شبکه‌ی امریکایی، از کشورهای آسیایی چهره‌های محدودی معرفی شده اند؛ به گونه‌ی مثال از ایران تنها محمدرضا شجریان در این فهرست شامل است و نیز از کشور پاکستان یک هنرمند جزء این فهرست می‌باشد که لست کامل آن‌را در همین نوشته می‌خوانید.
با اعلان این نتایج، رسانه‌های ایرانی با دیدن نام هنرمندشان می‌بالیدند و تمام رسانه‌های شان برنامه‌های ویژه داشتند و از این افتخارشان به بسیار شادمانی و غرور یاد می‌کردند؛ ولی سوگمندانه در کشور ما نه تنها رسانه‌های ما از این واقعه تجلیل نکردند، بدبختانه از این چنین افتخار خبر نیز نشدند.
«ان‌پی‌آر» اعلان کرده که هدف از این فهرست، معرفی چهره‌های برتر جهان در عرصه‌ی موسیقی بوده و اشخاص شامل این لست نظر به آرای بسیار بلندی که در بین صدها ملیون نفر دارند، به عنوان افراد و اشخاص تأثیرگذار در موسیقی جهان می‌باشند.
احمدظاهر از خواننده‌های آماتور در افغانستان است که در مدت کوتاه اما پربارِ 33 سال عمرش بر بلند ترین قله‌های هنر و شهرت رسید. او در 24 جوزای سال 1325 در شهر کابل به دنیا آمد و در 24 جوزای 1358 در یک حادثه‌ی مشکوک از دنیا رخت سفر بست.
او دروسش را در مکتب مسعود سعد و بعدها در لیسه حبیبیه به پایان رسانید و پس از فراغت از مکتب، وارد دارالمعلمین گردیده و از آن جا سند فراغت گرفته است. همچنان مدتی را در رشته‌ی آموزش و پرورش در هند نیز دانش اندوخته است. پدرش از مسندنشینان قدرت در افغانستان بود؛ در حقیقت تمام اعضای خانواده‌ی این هنرمند محبوب از سمت وزارت، پایین کار نکرده اند؛ حتا برادر بزرگش آصف ظاهر اولین وزیر زراعت افغانستان بوده است.
احمد ظاهر در مدت عمر کوتاهش با درد و رنج فراوان اجتماعی و حکومتی مواجه بود، اما این موانع هیچ‌گاه جلو خلاقیت هنری او را نگرفتند.
بیشترینه شهرت احمد ظاهر در موسیقی کشور ما در گرو دو چیز است؛ اولاً این که او از اولین کسانی است که در آهنگ‌هایش از آلات موسیقی غربی استفاده کرد، برای همین ابتکارش بود که یکی از نشریه‌های مشهور اروپا به او لقب «الویس پریسلی شرق» را داد.
همچنان احمدظاهر اولین هنرمندی است که مرثیه‌سرایی را در موسیقی افغانستان رواج داد و پرآوازه‌ترین آهنگ‌ها را در ارج‌گذاری به مقام مادر سرود.
دوم این که احمد ظاهر شعر خراسانی را با موسیقی افغانستان آشتی داد و از اولین کسانی بود که بهترین و بیشترین شعرها از مولانا، حافظ، سعدی و دیگران را در قالب آهنگ اجرا کرد.
از همین جاست که هیچ‌گاهی یاد او به فراموشی سپرده نخواهد شد. هنرمندی که با توانایی و استعداد سرشارش مسیر موسیقی شرقی را در افغانستان تغییر داد و با ایجاد انقلاب موسیقی در کشور، سبک و مکتب به خصوصی را به میان آورد؛ هنرمندی که دو دهه‌ی اخیر عمرش را عاشقانه وقف هنر و موسیقی نمود.
به راستی در این چه رمزی نهفته است که هنرمندی در مدت کوتاه 33 سال عمرش، این همه شهره مي‌شود و این همه آهنگ با این شعر و موسیقی بلند اجرا مي‌کند؟ از همین جاست که ویژه‌گی احمدظاهر در میان صدها هنرمند دیگر برملا می‌شود. در آهنگ‌های او، شعر، موسیقی، صدا، همه و همه چنان به هم بافته شده‌اند که در رگ رگ و تار و پود
آدمی نفوذ می‌کنند. با گذشت سه دهه از مرگش نه تنها از علاقه‌مندان هنرش کاسته نشده، بلکه با گذشت هر روز به شیفته‌گان آوازش افزوده می‌شود.
وقتی مروری بر زندگی احمد ظاهر می‌کنیم، در اولین نگاه درمی‌یابیم که او در چه کوره‌يی داغ شده است و با چه حوادثی دست به گریبان بوده است؛ اما و قتی برمی‌گردیم و آهنگ‌هایش را مرور می‌کنیم، می‌بینم که احمد ظاهر قطعاً با زندگی پر از درد و غمش، متفاوت است، چرا كه در آهنگ‌هایش هنرمندی است شاد و پر تحرک.
احمد ظاهر در طول عمر کوتاهش از محبوبیت زیادی برخوردار شد و القاب مختلفی از جمله: بهترین هنرمند سال، بنیان‌گذار موسیقی پاپ در افغانستان، هنرمند زمانه‌ها و... نیز کمایی کرد.
احمد ظاهر در موسیقی شاگرد هیچ کسی نبوده و از هیچ کسی حق استادی به گردن ندارد. او خودش در گفت‌وگویی که با مجله‌ی ژوندون داشته، گفته بود که من از استعداد خودم پیروی کرده‌ام و به پای هیچ کسی زانو نزده‌ام.
او در کارش همیشه دنبال ابتکار و نوآوری بوده است، خودش به این نکته در مصاحبه‌يی اشاره کرده و گفته است که از کهنه و کهنه‌گرایی خسته‌ام و دنبال کار نو و تازه هستم. یک عده از منتقدین بدین باور اند که انتخاب اشعار پر محتوا در شهرت و ماندگاری هنر احمد ظاهر نقش داشته است، و شماری نیز صدا و حنجره‌ی پر حرارت او را دال بر ماندگاری او قلمداد می‌کنند؛
اما اگر نیک بنگریم استعداد و توانایی خداداد و ویژه‌ی او از همه بیش‌تر او را در راه رسیدن به کمال کمک کرده است، علاوه بر آن، انتخاب دقیق شعر و متن ترانه و نیز تهیه‌ی ناب‌ترین موزیک برای سروده-هایش او را به شهرت رسانید.
همین چند گزینه‌ي ذکر شده شخصیت هنری او را در میان سایر هنرمندان ویژه می‌سازد؛ به خصوص انتخاب شعر ترانه‌هایش، فکر هر شنونده‌يی را متحیر می‌سازد، او از مولانای بلخ، حافظ، سعدی، خواجو کرمانی، عمر خیام، بابا طاهر همدانی، امیر خسرو دهلوی، بیدل، علامه اقبال بهترین شعرها را گزیده است،
همچنان متن ترانه‌هایش را از شاعران معاصر همچون استاد خلیلی، رهی معیری، فروغ فرخ‌زاد، لاهوتی، اقبال رهبر توخی انتخاب کرده است که شنونده‌ي زیرک با دید کوتاه بر فهرست ترانه‌های او، تنوع عجیبی را در انتخاب شعر ترانه‌هایش می‌بینند که دست هنرمندان دیگر تا اکنون از چنین خلاقیت و پویایی کوتاه بوده است.
شادروان استاد پروفسور دکتر عبدالاحمد جاوید از استادان برجسته‌ی ادبیات و از استادان نام‌دار دانشگاه کابل که حق استادی را بر یک نسل دارد، گفته بود که احمدظاهر در انتخاب اشعار برای آهنگ هایش سخت محتاط بود و گاهی بر سر یک شعر یک هفته پی‌هم بحث می‌کردیم.
احمد ظاهر در انتخاب شعر، تنوع موضوع را نیز اهمیت می‌داده است و همان بود که بهترین ترانه‌های عرفانی را سرود و اشعاری چون «ای تیر غمت را دل عشاق نشانه، ای که از کلک هنر نقش دل‌انگیز خدایی، این توسن ایام چه خوش رام امین است...»
را در قالب آهنگ اجرا کرد و از طرف دیگر، ناب‌ترین شعرهای اجتماعی را که ضرورت روزگار به محتوای آن بود، آهنگ ساخته است همانند شعر مشهور «عجب صبری خدا دارد» و یا آهنگ «این چه قانونی چه آیینی». نوار اول آریانا موزیک احمد ظاهر به خاطر همین آهنگ «این چه قانونی چه آیینی» که گویا بر ضد رژیم است، از تکثیر باز ماند.
در زیر فهرست نام 50 صدای برتر دنیا را مشاهده می‌کنید که توسط «ان‌پی‌آر» اعلان شده است:
Sezen Aksu: The Voice Of Istanbul Biggie Smalls: The Voice That Influenced A Generation Asha Bhosle: The Voice Of Bollywood And More
Bjork: A Celestial Voice Dennis Brown: The ’Crown Prince’ Of Reggae Buika: The Voice Of Freedom Montserrat Caballe: A Voice Of Passionate Grandeur Maria Callas: Voice Of Perfect Imperfection
Enrico Caruso, And Confessions Of An Operaholic Twinkie Clark: Riffing On Gospel Radmilla Cody: Two Cultures, One Voice Nat King Cole: An Incandescent Voice Celia Cruz: The Voice From Havana Camaron De La Isla: The Voice Of Flamenco Sandy Denny
: Mercurial Queen Of British Folk Rock Placido Domingo: The Spellbinding Voice Of A Titan Tenor Fairuz: Lebanon’s Voice Of Hope Ella Fitzgerald:
America’s First Lady Of Song Carlos Gardel: Argentina’s Tango Maestro Donny Hathaway: Neglected Heart Of Soul The Many Voices Of Lauryn Hill Billie Holiday: Emotional Power Through Song
Howlin’ Wolf: Booming Voice Of The Blues Iggy Pop: The Voice As Weapon Mahalia Jackson: Voice Of The Civil Rights Movement George Jones: The Voice Of Heartbreak Janis Joplin: The Queen Of Rock Israel Kamakawiwo’ole: The Voice Of Hawaii
Khaled: The King Of Rai Nusrat Fateh Ali Khan: The Voice Of Pakistan Umm Kulthum: ’The Lady’ Of Cairo John McCormack: The Charming Irish Tenor
Lydia Mendoza: The First Lady Of Tejano Freddie Mercury: Rock ’N’ Roll’s Humble Showman Meredith Monk: A Voice For All Time
Youssou N’Dour: The Voice Of Senegal
Roy Orbison: A Great Voice, A Lonely Sound Robert Plant: Born In England; Made In America Esma Redzepova: ’Queen Of The Gypsies’ Dianne Reeves: A Jazz Voice With Pop Sensibilities
Elis Regina: The Feeling Between The Notes Amalia Rodrigues: The Voice Of Extreme Expression Yossele Rosenblatt: The Cantor With The Heavenly Voice
Mohammad Reza Shajarian: Protest Through Poetry Irma Thomas: The Soul Queen Of New Orleans
Luther Vandross: The Velvet Voice Chavela Vargas: The Voice of Triumph
Kitty Wells: The Queen Of Country Music Jackie Wilson: The Singer and the Showman Ahmad Zahir: The Voice of the Golden Years