-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

جستجوی این وبلاگ

۱۳۹۰ آذر ۶, یکشنبه

اطلاعات عمومی درباره ظرفیت نفت وگاز افغانستان

حوزه نفت وگاز آمو دریا از نظر میزان ذخایر گاز و نفت در بین 152 حوزه نفت و گاز کشف شده ی جهان در رده پانزدهم قرار دارد.

مطالعاتی که در حوزه آمودریا و افغان تاجک صورت گرفته است تا حال موجودیت 14 معدن نفت و گاز را تثبیت نموده اند.
"مطالعات که در قسمت حوزه آمودریا و افغان- تاجک شده در مجموع گفته می توانیم که هشت معدن گاز دار و شش معدن نفت دار در شمال افغانستان کشف شده است که این معادن گاز در نواحی شبرغان ولایت جوزجان تثبیت شده و معادن نفت در ولایات سرپل و فاریاب تثبیت شده است.
براساس تخمین ها، در مجموع یک صدو بیست میلیارد متر مکعب گاز در همین هشت معدن متمرکز است که از این جمله پنجاو هشت میلیون متر مکعب گاز آن تا کنون استخراج شده و شصت دو میلیارد آن باقی مانده است. در این شش معدن چهل و پنج میلیون تُن نفت ذخیره جیولوجیکی موجود است، و چهارده اعشاری پنج میلیون تُن نفت این ذخایر قابل استخراج آن است.
پنج حوزه رسوبی نفت و گاز در کشور کشف شده که شامل حوزه افغان تاجک و حوزه آمودریا در شمال، حوزه کتواز و هلمند در جنوب و حوزه هرات در غرب افغانستان می باشد.
وی می گوید از جمله ذخایر نفت و گاز افغانستان، حوزه افغان تاجک و آمودریا دارای ذخایر بیشتر اند. درحدود 58 میلیارد متر مکعب گاز از این ذخایر استخراج شده است.
"به اساس راپور های قبلی و نقشه های که قبلاً ترتیب شده بود اداره سروی جیولوجی افغانستان یک سروی دیگری در باره ی ذخایر نفت و گاز افغانستان انجام داد که به این حساب تنها در حوزه شمال کشور (افغان- تاجک و آمودریا) چهارصدو چهل وچهار میلیارد متر مکعب گاز و دو صدو نوزده میلیون تن نفت را ارزیابی کردند.
با توجه به موجودیت معادن بزرگ نفت و گاز در ترکمنستان و ازبکستان، دنباله زیرزمینی نفت وگاز درداخل خاک افغانستان امتداد یافته است. همچنان به اساس تحقیقات اخیر وزارت معادن افغانستان و مرکز تحقیقات زمین شناسی ایالات متحده امریکا، نفت و گاز افغانستان به مراتب بیشتر از آن است، که پیش از این از سوی شوروی سابق اعلام شده بود.
افغانستان دردهه ی 50 و60 میلادی شاهد استخراج و حتی صدور نفت وگاز از طریق پایپ لاین به مسافه ی 100 کیلومتر به خاک اتحاد شوروی سابق بود.
علاوه برصدور گاز به  اتحاد شوروی وقت، از گاز طبيعی در شمال کشور، فابریکات کود برق مزار شريف در سال 1350 خورشیدی از گاز معدن خواجه گوگردک در شبرغان تامين می شد.
---------------------------------------------

نخستین عملیات حفاری جهت اکتشاف نفت و گاز در افغانستان در سال ۱۹۵۶ انجام شده ‌است به طوری که در سال ۱۹۵۹ منجر به اکتشاف  در ولایت سرپل گردید. در فاصله سال های ۱۹۵۹ تا ۱۹۶۶ پنجاه حلقه چاه اکتشافی دیگر نیز در این حوزه حفر گردید که باعث اکتشاف ۳ میدان گازی بزرگ یتیم تاق (۱۹۶۰)، خواجه گوگردک (۱۹۶۱) و خواجه برهان(۱۹۶۴) شد.[۲]
اگر چه اطلاعات دقیق کشفیات این دوران در دست نیست اما ظاهرا از سال ۱۹۶۶ تا ۱۹۸۱ دست کم دو میدان نفتی کوچک، یک میدان گازی بزرگ (جرقدوق) و دو میدان گازی دیگر کشف شده‌است که عمدتا در بخش شمالغربی کشور می‌باشد.
حوزه شمال قسمتی از حوضه عظیم نفت و گاز آمودریا می‌باشد که از نظر میزان ذخیره در بین ۱۵۲ حوضه نفتی و گازی کشف شده جهان در رده پانزدهم قرار دارد. این حوزه ۴۰۰ هزار کیلومتر مربع وسعت دارد و در چهار کشور افغانستان، ایران، ترکمنستان و ازبکستان گسترش دارد. بر اساس مطالعات انجام شده می‏توان مجموع ذخایر نفت و گاز شمال کشور افغانستان را اعم از ذخایرکشف شده و کشف نشده که قابل استحصال می‌باشند به صورت زیر تعیین نمود.
§                                 مجموع ذخایر کشف شده نفت ۸۰ میلیون بشکه
§                                 مجموع ذخایر نفت قابل استحصال ۳۰۰ میلیون بشکه بهمراه ۱۴۵ میلیون بشکه نفت سنگین
§                                 مجموع ذخایر کشف شده گاز در حدود ۵ تریلیون فوت مکعب
§                                 مجموع ذخایر قابل استحصال گاز در حدود ۹/۶ تریلیون فوت مکعب
دراین اواخر تحقیقاتی که توسط سازمان امریکائی ناسا انجام گرفت مشخص شد در افغانستان بیشتر از ۱۰۰ حوضه نفت و گاز وجود دارد. تاکنون در افغانستان بیشترین تحقیقات انجام شده در پنج حوضه نفت خیز صورت گرفته که دوحوضه آن در شمال آمو، یک حوضه آن در هلمند، یک حوضه در هرات و یک حوضه آن در کتواز ولایت پکتیکا قرار دارد.




                                                افغانستان، ثروتي نهفته در دل زمين

بنا به توضیحات انجينير محمد ابراهیم عادل وزیر معادن افغانستان، در سه بلاک نفت و گاز حدود پنجاه میلیارد متر مکعب گاز و حدود هفت تا ده میلیون تن تیل موجود است. 
او مي گويد: درصورتي كه مواد نفتي افغانستان با استاندارد بين المللي استخراج گرديده و مسئولين دولتي خيانت نكنند اين كشور تا شش سال آينده نيازبه كمك هاي خارجي نخواهد داشت. هم اكنون سه حوزه مواد نفتي به منظور استخراج نفت وگاز در سمت شمال كشور به داوطلبي شركت هاي بزرگ ومشهورخارجي گذاشته شده كه بعد ازتحقيقات اوليه وچگونگي استخراج آن رسماً با دولت افغانستان قرارداد خواهند كرد. با راه اندازي و استخراج اين سه پروژه بزرگ نفت وگاز كه زيربناي اقتصادي كشور را تشكيل مي‏دهند، سالانه دولت افغانستان يك ونيم ميليارد دالرامريكايي عوايد خواهد داشت و اين پروژه ها زمينه كار واشتغال براي بسياري از مردم فراهم خواهد كرد
درافغانستان تاكنون 5 حوزه مواد نفتي شناسايي شده كه 3 بلاك (حوزه) آن درحال حاضر به داوطلبي گذاشته مي شود كه دو بلاك آن درولايت جوزجان و يك بلاك آن درولايت سرپل در زون شمال كشور مي باشد.
به هرحال جاي تاسف است كه در طول هشت سال گذشته تاكنون هيچ كار جدي روي استخراج منابع طبيعي صورت نگرفت در حالي كه مهم ترين اركان توسعه پايدار درهركشوري براي رسيدن به توسعه استخراج منابع زير زميني آن كشور است، زيرا توسعه صنعتي زماني امكان پذير مي باشد كه زيرساخت هاي اقتصادي و صنعتي آماده بهره برداري براي توسعه صنعتي و اقتصادي باشد. زير ساخت هاي اقتصادي شامل مهار آبها، ساخت جاده ها و خط آهن ومدرنيزه كردن سيستم كشاورزي و دامداري واحداث كارخانه هاي عظيم و مادر است كه يك كشورا مي تواند به سوي توسعه صنعتي و اقتصاد مدرن و پايدارهدايت نمايد.
با توجه به اين عوامل زنجيره اي متاسفانه در افغانستان زيرساخت هاي صنعتي همچنان ويران است، در طول هشت سال اخير نيزبراي ساخت و بهره برداري زير ساخت هاي اقتصادي و صنعتي در افغانستان تلاشي چشم گير صورت نگرفته است.
طبيعي است كه براي كشوري چون افغانستان كه در واقع از هيچ گونه زيرساخت صنعتي قابل توجه برخوردار نيست، يگانه وسيله و سرمايه اي كه مي تواند در ساخت زيرساخت هاي صنعتي كمك كند و يا به عبارت ديگر مقدمه اي براي ساخت زيرساخت هاي صنعتي درافغانستان قرار گيرد، استفاده و بهره برداري از معادن و منابع زير زميني درافغانستان است.
مردم افغانستان در واقع با شكم هاي گرسنه روي گنج خوابيده اند. هرچند اين تعبير سال ها پيش براي كشورهاي جهان سوم اطلاق مي گرديد كه گرفتار فقر و استعمار خارجي بودند و اكنون اين تعبير براي افغانستان مصداق عيني يافته است. زيرا افغانستان داراي صدها معادن و منابع زير زميني است ولي مردم اين سرزمين روي نعمت الهي با شكم هاي گرسنه زندگي مي كنند و توانايي بهره برداري از اين منابع را ندارند. 
براساس گزارش وزارت معادن طی سه سال گذشته بیش از چهارصد معدن درمناطق مختلف کشور کشف شده است. اما ازاين تعداد معادن شايد به تعداد انگشت از اين معادن به صورت غير فني و غير اصولي استفاده گرديده است. در حالي كه افغانستان بهترين مس جهان را دارد و از مرغوب ترين معدن آهن دنيا برخوردار مي باشد و نفت و گاز به اندازه اي دارد كه مي تواند در صورت استفاده درست از اين منابع، نياز افغانستان را به نفت و گاز برطرف نمايد. در حالي كه مهمترين منابع مورد نياز جهاني نفت، گاز، آهن و مس مي باشد كه افغانستان به قدر كافي ازاين معادن برخوردار است و نيز معادن زغال سنگ افغانستان همچنان دست نخورده باقي مانده است و استخراج درست و انبوه از اين معادن مي تواند نياز هاي سوختي افغانستان را براي دهها سال برآورده نمايد. اما متاسفانه عدم مهارت هاي علمي، نبود مديريت سالم، گسترش فساد اداري و جنگ و ناامني زمينه هاي استفاده درست از اين معادن را گرفته و سبب گرديده است كه مردم افغانستان با شكم هاي گرسنه روي گنج خدادادي شان بخوابند.
آخرين گزارش هاي تكميل نشده نشان مي دهد كه افغانستان از منابع زيادي نفت و گاز برخوردار است و درصورتي كه ازاين منابع استفاده صورت گيرد، تحول بزرگ در زندگي مردم افغانستان ايجاد خواهد شد. وزارت معادن چندي پيش اعلام كرد كه نتایج بررسی های تازه نشان می دهد که منابع زیر زمینی نفت در شمال افغانستان، دوازده تا پانزده برابر و منابع گاز، پنج تا شش برابر بیشتر از برآوردهای قبلی است. نتایج این بررسی ها که به کمک زمین شناسان آمریکایی انجام یافته، نشان می دهد که میزان دیگر ذخایر زیرزمینی از جمله معادن ذغال سنگ، حدود بیست برابر بیشتر از مقداری است که پیش از این تخمین زده می شد. وزارت معادن افغانستان اعلام كرده كه این کشور هنوز تنها در مورد پنج درصد از مواد معدنی و ده درصد از منابع نفت و گاز خود آگاهی دارد و تلاش های تازه به کمک زمین شناسان آمریکایی نیز به همین دلیل انجام می شود که دولت افغانستان دقیقا بداند چه ذخایری در کجا قرار دارد. آخرين بررسی ها نشان مي دهد که منطقه کتواز- در شرق افغانستان- و هرات، در غرب، دارای منابع زیر زمینی نفت است و هلمند، در جنوب، منابع زیرزمینی نفت و گاز دارد.
ب ههرحال با توجه به اين عنامندي منابع طبيعي سئوال اساسي اين است كه مردم ما چرا فقر و بدبختي و زبوني را تحمل كنند؟ آيا اكنون وقت آن نرسيده است كه لااقل براي زندگي بهتر براي خودما، براي جلوگيري از فساد و خشونت تلاش نماييم و براي آباداني اين كشور ويران و جنگ زده تلاش نماييم؟ به راستي درحالي كه ما روي گنجي پنهان خوابيده ايم چرا بايد فقر و آوارگي را تحمل نماييم؟
به هرحال به اميد روزي كه بتوانيم در سايه صلح و آرامش بتوانيم از منابع طبيعي خود استفاده درست ببريم و اين سرزمين را با دستان خود آباد سازيم.