-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

جستجوی این وبلاگ

۱۳۹۰ دی ۱۲, دوشنبه

تجارتی به نام طالبان

سرمقاله روزنامۀ هشت صبح
با بازگشایی دفتر سیاسی برای طالبان در قطر، اکنون برای حکومت افغانستان که سال‌ها به‌دنبال یک آدرس مشخص سرگردان بود، معلوم نیست که قطر می‌تواند یک آدرس قابل قبول باشد یا خیر؟‌

چند سال طالبان، به گروه‌های طالبان «خوب و بد» و سپس طالبان افغانی و غیرافغانی، دسته‌بندی شد. هدف ازاین دسته‌بندی‌ها، انحراف  افکار عمومی و تنزیل طالبان از تروریست‌، به طالبان «خوب» بود تا زمینه‌ها در افکار عمومی برای گفتگو و پذیرش آنان، در ساختار حاکمیت، فراهم شود.
با همه‌ی این تقسیم‌بندی‌ها و با گذشت ده‌سال، سرانجام حکومت افغانستان در ناتوانی  خود در پیداکردن یک آدرس معین برای گفتگو با طالبان اعتراف کرد. اکنون طالبان از ارگ ریاست‌جمهوری گرفته تا قطر و کویته، سنگرهای جنگ آراسته‌اند. از هر یک از این آدرس‌ها، صداهای متفاوتی بلند می‌شود. به نظر می‌رسد غربی‌ها در ایجاد چند دستگی در صفوف رهبری طالبان، تا حدودی، موفق بوده‌اند.
بدون تردید، اگر دفتر سیاسی قطر از سوی تیم ملا عمر به رسمیت شناخته نشود و یا در همسویی با شورای کویته قرار نگیرد، می‌تواند آغاز یک شکاف بزرگ سیاسی در سطح رهبری طالبان به شمار آید. اکنون، عده‌ای از طالبان که در گذشته‌ها سمت‌های کلانی را به‌عهده داشتند، در سایه‌ی ارگ ریاست‌جمهوری به زندگی خود  ادامه می‌دهند. مولوی ارسلا رحمانی، مولوی ضعیف، متوکل، ملا سلام راکتی، مولوی اسحاق نظامی... از قبیل این افراد‌اند. برخی از افراد دیگر که در حاکمیت طالبان در سمت‌های اجرایی مشغول به ‌کار بودند، اکنون به حیث کارشناسنان همه‌کاره، اوقات بیشتر رسانه‌ها را پر کرده‌اند. هنوز، با گرایش طالبان، به سیاه‌‌نمایی وضعیت موجود می‌پردازند. گروه دیگری از طالبان در قالب شورای کویته در پاکستان به‌سر می‌برد. این گروه در ده‌سال اخیر نقش تعیین‌کننده‌ای در جنگ‌های جاری افغانستان داشته است.
تلاش حکومت به منظور دسترسی به این گروه، با دست‌اندازی پاکستان، با مشکل مواجه است. در آخرین مرحله‌ای که قرار بود حکومت آقای کرزی با شورای کویته وارد گفتگو شود، سازمان استخبارات پاکستان وارد عمل شد و رهبران شورای کویته را از دسترسی به گفتگوها دور نگهداشت. اکنون برخی از رهبران طالبان، مانند مولوی ستانکزی، شهاب‌الدین...، همراه با خانواده‌های‌شان درقطر به سر می‌برند.
گفته می‌شود که دفتر قطر به منظور  زمینه‌سازی برای گفتگوها فراهم شده است. اکنون سوال اساسی این است که کدام یک از این حلقه‌ها، می‌تواند به عنوان یک آدرس قابل قبول و باصلاحیت در گفتگوها به شمار آید؟ برای حکومت افغانستان و جامعه‌ی جهانی آدرسی می‌تواند قابل قبول باشد که بتواند در صحنه‌ی جنگ و صلح افغانستان تصمیم‌گیرنده باشد و خارج از تاثیرگذاری استخبارات پاکستان عمل کند.
حال باید  دید که حکومت به سراغ کدام آدرس می‌رود تا خواسته‌ها و مطالباتش را به‌دست آورد. اما به نظر می‌رسد که طالبان اکنون در یک وضعیت کاملا پراکنده و سردرگم قرار گرفته‌اند که هر حلقه و هر کشور بر سر نام آنان به تجارت نشسته است. اکنون قطر احتمالا این تجارت را به‌جای پاکستان انجام خواهد داد و سودی برای افغانستان و صلح در این کشور به همراه نخواهد داشت.