-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

جستجوی این وبلاگ

۱۳۹۱ تیر ۹, جمعه

جنرال دوستم؛ آخرین پیکار نزدیک است




استاد سیاف به رئیس جمهور کرزی گفته است: دوستم را خنثی کن ورنه افغانستان باردیگر به خاک وخون مالیده خواهد شد.



عین این جمله به وسیلۀ مشاوران ونزدیکان دکترنجیب الله دربیست سال پیش گفته شده بود. بعد ازسرنگونی دکترنجیب الله، نزدیکان احمد شاه مسعود نیز، دوستم را به چشم اشباح می دیدند. درعمل آن چه دیده شد، سقوط دولت هایی بود که حمایت دوستم را از دست داده بودند. جالب این جاست؛ اشتباهات تیم حاکم با محاسبات دکترنجیب الله دربرابر دوستم، تا حد زیادی با هم شبیه اند.
تیم حاکم ناگزیراست با خطر عملیات خاموش از سوی امریکا وچالش داخلی از ناحیۀ پرخاش سیاسی «جبهۀ ملی» مقابله کند. متحدان بین المللی، دوام سیطرۀ خانواده گی مثلث (کرزی، فهیم وخلیلی) را مانعی درراه اهداف درازمدت خویش می دانند. «ائتلاف ملی» با درک تصادم قریب الوقع بین «جبهۀ ملی» وتیم حاکم، سعی دارد ازضعف دوطرف، فرصت سیاسی برای خودش استخراج کند.  
جنرال دوستم، هدف اول
تیم حاکم فیصله کرده است هرچه شتابنده تر، بزرگترین تهدید ( جنرال دوستم) را از صحنه خارج کند. ازنظرآنان، اگردوستم ازشمال محو نشود، سیطرۀ اقتصادی میلیاردرهای جدید، که درتبانی با شرکت های چینی، سعی دارند معادن بزرگ طبیعی را تحت پوشش خود داشته باشند، از بین می رود.
درسطح سیاسی، مراد از سیاه نمایی برضد دوستم، جلب توجه جماعت ناراضی پشتون تبار درسراسر افغانستان وبهره گیری «سیاسی» از حمایت آنان به سود حکومت است. این طور سنجیده شده که تا رسیدن موعد انتخابات، اگرپروژۀ حذف جنرال دوستم به نتیجه برسد، چانس بزرگی برای تمدید قدرت تیم حاکم تا سال های بعدی حاصل می آید. جبهه ملی اگردرنتیجۀ معامله وسازش، متلاشی نشود، دولت را با سقوط مواجه می کند.
دوام دادن غائله تهدید علیه دوستم این فرصت را هم فراهم می کند که تاریخ برگزاری انتخابات به سال های 2015 و2017 حواله داده شود. بنا برین، هدف گیری دوستم، یک قمارسرنوشت سازاست که به زحمتش می ارزد.
جامعۀ بین المللی ناظر جریانات است. فکتور عمده این است که آیا از درگیری ویرانگر احتمالی بین دوستم و تیم حاکم شرایطی برای «تغییر» مطابق میل امریکا ومتحدان حاصل خواهد شد؟
البته این تقابل، فرصت مساعد را برای آسان کردن عملیات گذارمسالمت آمیز به یک ساختاربا کفایت سیاسی مورد حمایت امریکا فراهم خواهد کرد. تا این دم، تیم حاکم سه ضربۀ تبلیغاتی به دوستم وارد آورده است. نخست از حضورجنرال دوستم درنشست پاریس جلوگیری کرد. زدن برچسب «خیانت ملی» از آدرس «شورای امنیت ملی» و انفصال «قانونی» دوستم از کرسی نمایشی «درستیزوال سرقوماندانی قوای مسلح». بی تردید، نشانه گیری های بعدی هم در راه است.
زمینه سازی برای محاکمۀ دوستم
اگر درهمین مرحله، دوستم را به دادگاه جنایات جنگی بکشانند، دیگرمانع عمده یی درتصرف معادن شمال وتمدید قدرت سیاسی باقی نمی ماند. جمیعت اسلامی وگروه مارشال فهیم هم درجدول متصرفان معادن، با خانوادۀ کرزی شریک اند. درحال حاضر، امنیت ملی، دادستان کل، قوماندانان ازبک وفاداربه حکومت، والی های دولت درشمال، به خصوص والی جوزجان وبلخ، کار فشرده یی را به هدف گردآوری مجموعه یی از مدارک، شواهد زنده ومکتوب برای اثبات این که دوستم هزاران تن از پشتون ها را درزمان دکترنجیب الله و حین سقوط طالبان قتل عام کرده وسبب اصلی نا امنی وسلامت ملی به شمار می رود، به انجام رسانیده اند.
تیم مشاوران درارگ، شب وروزسرگرم تنظیم دیدارها ورشوه دهی به افراد با نفوذ درجوزجان وسرپل ودیگرمناطق اند. به طورعموم، امریکا و ناتو ازهمین اجنداء حمایت می کنند؛ اما درفهرست آن ها تنها جنرال دوستم شامل نیست، درسه کتگوری، ده ها تن از سران نظامی وتصمیم گیران درجنگ های خونبار به خصوص رهبران تنظیم ها و صحنه گردان های آن ها شامل اند.
 درفهرست جامعۀ بین المللی، به شمول خلیلی، مارشال فهیم، سیاف وملاعمر وحکمتیار و نفرات زیرفرمان آن ها، صدها تن دیگرشامل اند. هدف امریکا، جمع کردن «گلیم» مانع اصلی ( سران نظامی، حاکمیت خانواده گی وشکستن چنگال رهبران تنظیمی) است.
تیم حاکم که از فهرست مطول، تنها دوستم را برگزیده است، درک می کند جهت نزدیک شدن به طالبان و حصول رأی میلیون ها تن ازپشتون ها که ازستم خود پشتون تباران درحکومت به داد وفغان رسیده اند، زدن وحذف دوستم، امرمهم است واجماع به وجود می آورد. آیا امریکا وناتو ازتصمیم تیم حاکم درارگ حمایت خواهد کرد یا آن که یورش ناگهانی نظامی دوستم برای سقوط تیم حاکم را فرصتی طلایی برای عبور از بحران «انحصار» سیاسی تلقی خواهد کرد؟
پاسخ به این پرسش، دراختیار امریکا است.

جنرال دوستم به چه کاری مشغول است؟
جبهه ملی دو شاخۀ نظامی دارد که گردان اصلی آن، واحد های نظامی تحت فرمان جنرال دوستم است. شاخۀ نظامی حزب وحدت ( شاخۀ حاج محقق) با سنگ اندازی هزاره های دولتی (شاخۀ خلیلی) وسید های «درباری» مواجه است و دردور ابتدایی، توان مانور درسطح قطعات ازبک را ممکن است نداشته باشد. مگررگ وریشۀ فکری حاج محقق به نظریه های استاد مزاری و احساسات مردم عام هزاره وشیعه نزدیک تراست. تهاجم نوبتی کوچی ها ویاوه نویسی های تحریک آمیز «اکادمی علوم» میزان گرایش هزاره ها به محقق را بیش از پیش افزایش داده است. ادغام واحدهای رزمی جنبش و حزب وحدت (شاخۀ محقق) بلافاصله با تجزیه وفروپاشی ارگان های دفاعی دولت وحکومت نیز همزمان خواهد شد.
جنرال های هزاره وازبک دراردو وپلیس کم نیستند وعلاوتاً اگروضع به گونه ای اتفاق بیافتد که بخش تاجک تبار درسکتورهای امنیتی درحمایت از احمد ضیاء مسعود موضع بگیرد، هیچ نیرویی از شکست کامل تیم حاکم نمی تواند جلوگیری کند. درآن صورت، مسئولیت شکستن ساختار اردو وپلیس را چه کسی برعهده خواهد گرفت؟
این قضیه دردیدگاه امریکا بسیار جدی وحساس است.
تا کنون، دوستم درچند نوبت با فرماندهان نظامی خویش، عملیات مقابله با حکومت را بررسی کرده است. شبکه های رزمی درفاریاب تشکیل شده و با سرعت به ولایات سرپل وجوزجان درحال تسری است. تیم حاکم بنا به درخواست والی های شمال، مانند ماه های آخر دولت دکترنجیب الله عملیات انتقال قوای نظامی به شمال را آغاز کرده اند. گرچه دوستم قدرت گذشته نظامی را دراختیار ندارد؛ مگربی هیچ تردیدی، رهبربی چون وچرای قوم ازبک به شمار می رود؛ امتیازی که هیچ یک از رهبران قومی دیگر درافغانستان ازآن برخوردار نیستند. تذکراین نکته ضرور است که تاجک ها درمقایسه با مارشال فهیم، به جنرال دوستم بیشتراعتماد دارند.
یک منبع با اعتماد می گوید ظرف روزهای آینده، موقف رسمی دوستم درقبال تهدید های تیم حاکم اعلام می شود.  حلقات وابسته به دوستم از واکنش قوت های ناتو بیمناک اند. آن ها از اجرای یورش درچندین استقامت و راندن حکومت از «صفحات شمال» مطمین به نظرمی رسند اما ازین نگران اند که آیا ناتو دردفاع از حکومت به بمباران آن ها متوسل نخواهد شد؟
دولت سخت تلاش دارد با اعطای امتیازات دولتی به سران نظامی ازبک تبار دراردو، وتقویت قوماندان های جهادی مخالف دوستم درشمال، او را درموقعیت ضعیف قراردهد.
شایعاتی وجود دارد که جنرال همایون فوزی از سران ازبک دراردو، خواهان مقام وزارت دفاع ملی شده است.

ناظران آگاه احتمال می دهند که در چنین اوضاع نوسانی، ممکن است تماس های حزب اسلامی (شاخۀ حکمتیار) با «جبهه ملی» برسرتشکیل یک ائتلاف ضد حکومتی به نتیجه برسد. ورود احتمالی حکمتیار به جبهه ملی، تولد دوبارۀ «شورای هم آهنگی» سابق است که دایرۀ تهدید را تکمیل خواهد کرد.
ازسوی دیگر، حزب اسلامی حکمتیار برای راندن طالبان از اطراف کابل، وارد اقدام شده و قرار است وردک، لوگر، غزنی، پکتیا، جلال آباد و کاپیسا را از وجود طالبان پاک کنند. جلسه پاریس بیانگر آغاز یک فصل سرنوشت ساز بود. منابع آگاه می گویند رهبری طالبان هم شاید به زودی از بین برود تا دیگر طالبان ادعای امارت نکنند.
هنوز به طورقطعی نمی توان گفت زورآزمایی بین جنرال دوستم وتیم حاکم ازکجا شروع خواهد شد.  اجندای پشت پرده آن است  که شرایط برای تغییر قانون اساسی افغانستان؛ تغییر ساختار رژیم؛ تاسیس یک حکومت موقت؛ انتخاب یک رئیس مؤقت برای 18 ماه (تطبیق مرحله آشتی ملی)؛ خروج همه نیرو های خارجی بدون قید و شرط؛ تغییر ساختار انتخابات ریاست جمهوری؛ نحوه تقسیم قدرت بین احزاب رقیب در شورای ملی آینده؛ وتعیین سرنوشت حامد کرزی فراهم شود.