-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

جستجوی این وبلاگ

۱۳۹۱ آذر ۷, سه‌شنبه

چرا هیأت «شورای صلح» به قطر نرفت؟

هدف از مذاکره شورای صلح دراسلام آباد، تخریب روند سیاسی درقطر بود. 

بیژن بختیاری- روزنامه هشت صبح
پس‌لرزه‌های سفر هیات شورای عالی صلح به پاکستان، بسیار خونین بود. طالبان در دو هفته‌ اخیر، حداقل سه حمله‌ی تروریستی اجرا کردند. یک روز پیش از عاشورا، شماری از ساختمان‌های دولتی در ولایت میدان‌وردک، هدف حمله‌ی تروریستی قرار گرفت. روز گذشته هم شهر خوست و ولسوالی هسکه‌مینه‌ی ولایت ننگرهار، آماج بمب‌گذاری و حملات تروریستی قرار گرفت. حمله‌ی تروریستی به میدان‌وردک را طالبان به‌دوش گرفتند. تردیدی نیست که حملات خوست و هسکه‌مینه هم، کار طالبان بوده است. 
این همه در حالی است که اعضای شورای عالی صلح در برگشت از پاکستان، سخنان امیدوارکننده‌ای بر زبان راندند. اعضای شورای عالی صلح، رهایی شماری از زندانیان طالب از زندان‌های پاکستان را نشانه‌ی آغاز همکاری این کشور، با تلاش‌هایی دانستند که هدف از آن، کشاندن نمایندگان طالبان به پای میز مذاکره است.
حملات تروریستی بر وردک، ننگرهار و خوست نشان می‌دهد که حداقل بخش عمده‌ای از بدنه‌ی اصلی طالبان، به جنگ باور دارند و حاضر نیستند برای ختم جنگ، مذاکره کنند.
شخصی که خود را سخنگوی طالبان می‌خواند و ادعا دارد که به نمایندگی از ملاعمر سخن می‌گوید، مدعی است که حمله‌ی تروریستی بر ولایت میدان‌وردک کار آنان بوده است. این نشان‌دهنده‌ی آن است که ملاعمر و هوادارانش، آماده‌ی مذاکره با دولت نیستند. ذبیح‌الله مجاهد، شخصی که ادعا می‌کند سخنگوی ملاعمر است، تاکنون از رهایی زندانیان طالب از زندان‌های پاکستان استقبال نکرده است. این امر نشان می‌دهد که ملاعمر «فرماندهانی» را که از زندان‌های پاکستان رها شده‌اند، اعضای سازمان خود نمی‌داند. چنین می‌نماید که در حال حاضر پیوندی میان افراد رهاشده‌ی طالبان از زندان‌های پاکستان و ملاعمر وجود ندارد. پیش از این هم سخنگوی ملاعمر گفته بود که زندانیان از آنان نمایندگی کرده نمی‌توانند. در کنار این‌ها ملاعمر قبلا اعلام کرده بود که نمایندگان او در قطر مستقر هستند.
نمایندگان ملاعمر در قطر هم در آخرین اظهارنظرشان گفته‌اند که دولت افغانستان را به‌رسمیت نمی‌شناسند. این نمایندگان گفته‌اند، صرف حاضرند، با امریکا مذاکره کنند. دولت افغانستان، سازمان ناتو، سازمان ملل متحد و ایالات متحده‌ی امریکا، تاکنون با حضور نمایندگان ملاعمر در قطر مخالفتی نکرده‌اند.
نمایندگان ملاعمر در قطر، هفته‌ی پیش در کنفرانسی شرکت کردند و نظریات خود را به‌صراحت بیان داشتند. این نمایندگان در آن کنفرانس یک‌بار دیگر تاکید کردند که حاضرند با امریکا مذاکره کنند. آنان امکان مذاکره با دولت افغانستان را رد و اعلام کردند که این دولت را به‌رسمیت نمی‌شناسند. در این کنفرانس، شماری از چهره‌هایی که در امارت طالبان پست‌های عالی‌رتبه را کار می‌کردند و حالا در کابل هستند نیز، شرکت کرده بودند.
وحیده مژده، مقام بلندپایه‌ی وزارت امور خارجه در رژیم طالبان که حالا در کابل زندگی می‌کند نیز، در این کنفرانس شرکت کرده بود. او در بازگشت به کابل در مصاحبه‌ای با رسانه‌های داخلی، گفت که نمایندگان ملاعمر در قطر می‌گویند که صرف آنان صلاحیت دارند از طالبان نمایندگی کنند. با توجه به این‌ها، سوالی که مطرح می‌شود این است که چرا رییس و اعضای شورای عالی صلح به‌جای رفتن به اسلام‌آباد، به قطر نرفتند؟ چرا شواری عالی صلح و حکومت، از دوحه نمی‌خواهند زمینه‌ی مذاکره آنان را با نمایندگان ملاعمر فراهم کند؟ تاکنون شورای عالی صلح و حکومت به این پرسش پاسخ نگفته‌اند.
اگر افغانستان مخالف حضور نمایندگان ملاعمر در قطر است، چرا این موضعش را به‌صراحت اعلام نمی‌کند؟ شاید تلاش‌های دولت افغانستان برای برقراری تماس و گفتگو با نمایندگان ملاعمر در قطر، ناکام مانده است. باید حکومت با مردم افغانستان صادق باشد و به این پرسش‌ها جواب بدهد. اطلاع‌رسانی دقیق و بدون ابهام می‌تواند افکار عمومی را نسبت به صادق‌بودن مقام‌های حکومتی، مطمین کند. چنین به‌نظر می‌رسد که رییس‌جمهور کرزی و در مجموع حکومت، به این نتیجه رسیده‌اند که در صفوف و رهبری طالبان انشعاب رخ داده است. به‌نظر می‌رسد که برخی از مقام‌های پاکستانی، این نظریه را به مقام‌های افغانستان، القا کرده‌اند. به‌نظر می‌رسد که حکومت می‌خواهد با همین به اصطلاح دسته‌ی انشعابی طالبان مذاکره کند و در این راستا خواستار کمک اسلام‌آباد است.
شاید حکومت فکر می‌کند که بخشی از طالبان، دیگر از ملاعمر اطاعت نمی‌کنند و طالب‌های آزادشده از زندان‌های پاکستان، مربوط به همین دسته‌اند. تاکنون اسناد و مدارک عینی که ثابت کند طالبان به دو بخش تقسیم شده‌اند، دیده نشده است. طالبانِ به اصطلاح انشعابی تاکنون اعلام موجودیت نکرده‌اند. صرف یک شخص گم‌نام از کویته با رسانه‌های پاکستانی تماس گرفته و از تلاش‌های صلح حکومت افغانستان قدردانی کرده است. هیچ‌کسی نمی‌تواند بر مبنای اظهارات یک شخص گم‌نام، نتیجه‌گیری کند که طالبان به دو دسته تقسیم شده‌اند. گفته می‌شود که ملا آغاجان معتصم، وزیر مالیه در رژیم طالبان که حالا در ترکیه به‌سر می‌برد، رهبری دسته‌ای از طالبان را به‌دوش دارد که گمان می‌رود از ملاعمر جدا شده‌اند. اما تاکنون آقای ملامعتصم به‌صراحت در این مورد چیزی نگفته است.
حضور او در ترکیه نیز نشان می‌دهد که او نقش مهمی در مدیریت طالبان ندارد. ترکیه عضو ناتو است و نمی‌تواند میزبان یکی از فرماندهان مهم طالبان باشد. با همه‌ی این‌ها، اگر دولت افغانستان فکر می‌کند که طالبان به دو دسته تقسیم شده‌اند و برای اثبات این امر شواهد و مدارک کافی دارد، باید آن را با رسانه‌ها شریک سازد. نباید تلاش‌هایی که حکومت برای کشاندن طالبان به میز مذاکره انجام می‌دهد، بر حدس و گمان استوار باشد. از سوی دیگر کسانی مانند آقای وحید مژده که با نمایندگان ملاعمر در قطر دیدار کرده‌اند، می‌گویند که این نمایندگان معتقد‌ند که ملاعمر در پاکستان نیست. باید ریاست امنیت ملی کشور در مورد صحت و سقم این خبر اظهارنظر کند.