-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

جستجوی این وبلاگ

۱۳۹۱ اسفند ۸, سه‌شنبه

زبان بیگانه یعنی چی؟


 از دستکاری قانون اساسی تا مهندسی سیاست، اقتصاد وانتخابات/  قلاب توهم شکست خورده باردیگر به سوی زبان های رایج مردم پرتاب شده

زبان پدیدۀ انفرادی، ایستا و نازا نیست؛ زبان گستره ای پویا، اثرگذار، اثرپذیر و به طور خود به خودی، سامانۀ سره وسره را درضمیر خویش حمل می کند. نیازی به سره وناسرۀ سیاسی یک اقلیت توتالیتر نیست. دل خوش کردن به جراحی زبان درمتن زندۀ زنده گی، آب درهاون کوبیدن است.
بعضی زبان ها درافغانستان وجود دارند که هرگاه واژه های وارداتی واقتباسی وبومی شده از آن بیرون شود، خود به خود از بین می روند.
این گزارش بی بی سی:
شورای وزیران افغانستان در جلسهای با حضور حامد کرزی رئیس جمهوری استفاده از "زبانها و لهجههای بیگانه" در رادیو و تلویزیون را ممنوع کرده است.
براساس اطلاعیهدفتر آقای کرزی در اختیار رسانهها قرار داده، شورای وزیران دستور داده است که: "رادیوها و تلویزیونها ... از نشرات لهجههای غیرمعیاری، کلمات نامأنوس و استفاده از زبانها و لهجههای بیگانه جداً جلوگیری نماید."
کابینه آقای کرزی تاکید کرده که وزارتخانههای اطلاعات و فرهنگ، تحصیلات عالی و آموزش و پرورش باید در نهادهای تحت امر خود برای تقویت لهجهها و زبانهای ملی تلاش کنند.
دینمحمد راشدی، معاون وزارت اطلاعات و فرهنگ، به بیبی‌سی گفت: "امروز زبان دری هم مشکلاتی پیدا کرده و زبان پشتو هم مشکلاتی پیدا کرده و حق افغانستان است که بتواند زبانهای خود را هم از نظر واژهها و هم لحاظ لهجهها پالایش کند."
او از ارائه مثال مشخص در این زمینه خودداری کرد، اما گفت "اگر ما از واژههایی استفاده کنیم که در کشورهای فارسیزبان مفهوم است ولی برای مردم افغانستان مفهوم نیست"، درست نیست. "این کار حق مردم افغانستان است که از واژههایی استفاده کنیم که در زبان مردم افغانستان موجود است."
معاون وزارت اطلاعات و فرهنگ توضیح نداد که مرجع تشخیص نامفهوم بودن چنین واژههایی چه نهادی است اما گفت که این وزارت به ریاست جمهوری پیشنهاد کرده که "آدمهای ورزیده در عرصه زبان بیایند و واژهها را سره و ناسره کنند و تشخیص کنند که از کدام واژهها استفاده شود."
در اطلاعیه دفتر ریاست جمهوری آمده است که کابینه آقای کرزی پخش برنامه به زبانهای بیگانه را هم ممنوع کرده است.
آقای راشدی از دادن پاسخ به این سوال که آیا پخش برنامههای کنونی رادیو تلویزیون ملی به زبانهای انگلیسی و اردو متوقف میشود، خودداری کرد اما نثاراحمد ژوند، مدیر کل بخش بینالمللی تلویزیون ملی، به بیبیسی گفت که احتمالاً تصمیم اخیر شورای وزیران عمدتاً بر موضوع منع استفاده از لهجههای بیگانه متمرکز است و شامل منع پخش برنامه به زبانهای خارجی نمیشود.

منع استفاده از واژه دانشگاه در مواردی جنجال برانگیخته است
او گفت که برعکس در نظر است که بخش بینالمللی رادیو تلویزیون ملی گسترش یابد و در آینده برنامه‌هایی به زبانهای عربی و روسی هم از این رسانهها پخش شود.
در حال حاضر رادیو تلویزیون ملی برنامههایی به لهجهها و زبانهای محلی هم پخش میکند و هنوز مشخص نیست که پخش این برنامهها هم متوقف میشود یا نه.
آقای راشدی گفت: "رسانههای محلی که در ولایات فعالیت میکنند، میتوانند به لهجه محلی ولایت خود برنامه پخش کنند، برنامههایی که از (رسانههای) مرکز پخش میشود، بهتر است که به لهجهای باشد که مردم کابل به آن تکلم میکنند."
در گذشته عمدتاً استفاده از بعضی واژههای فارسی در درافغانستان تنش هایی را  برانگیخته است. از جمله اختلاف بر سر موضوع استفاده از واژههای دانشگاه، دانشکده و دانشجو در برخی از نهادهای دولتی و حتی پارلمان باعث جنجال های زیادی شده است.
برخی از مقامها این واژهها را مربوط به گویش فارسی ایرانی میدانند، اما برخی دیگر قایل به مرزبندی میان واژههای فارسی دری نیستند و این واژهها را در شمار واژههای فروشگاه، دهکده و جستجو میدانند که در افغانستان معمول است.