-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

جستجوی این وبلاگ

۱۳۹۲ آذر ۲۵, دوشنبه

پشت پرده چه جریان دارد؟

 حضرت عمر «زاخیل وال» درواقع به سایۀ مذاکرات اشاره کرد؛ نه ماهیت وموضوع اصلی مذاکرات. 


ائتلاف ناگهانی کرزی، فهیم وخلیلی برای برنده شدن حتمی درانتخابات سال 1388، جامعه جهانی را نسبت به تکرار این تجربۀ تلخ در انتخابات سوم ( حمل 1393) بسیار جدی وحساس ساخته است. تمدید حاکمیت تیم ترکیبی اعضای «تنظیم ها» و دسته ای از کادر های مستقل افغان- ساکن درغرب- که پس از پیروزی دموکرات ها درامریکا از حمایت های مستقیم «نومحافظه کاران جمهوری خواه درکاخ سفید» محروم شده بودند؛ این چنین خطر ساز و چالش زا پیش بینی نمی شد. اما کار روی «تغییرسیاسی» درکابل دریک فرآیند پنج ساله آغاز شده و گزینۀ جلوگیری از ابقای تیم حاکم به دوره «سوم» هماره روی میز بوده است.
حالا کشمکش، درست درهمین نقطه متمرکز است و جنجال «پیمان امنیتی» و «انتخابات سوم» به خاطر بی میلی امریکا برای چانه زنی درین مورد، در حقیقت، به یکی از مؤلفه های کلیدی در خصوص ماندن یا نماندن محور کرزی در قدرت سیاسی، تغییر ماهیت داده است؛ اما این موضوع، هنوز بحث فرعی است. موضوع اصلی، راضی کردن امریکا برای کار با همین تیم برسراقتدار درارگ، دست کم تا پنج سال آینده است؛ بحثی که امریکایی ها آن را از دست دادن وقت تلقی می کنند.
کرزی با آگاهی از نیت امریکایی ها برای خاتمه دادن به حضور تیم حاکم در ارگ، سرمایه گزاری روی تنش و تقابل لفظی بر سر مسایل حساس نظیر دفاع از زنده گی غیرنظامیان، کوتاه کردن دست خارجی ها از زندان ها، «قطع عملیات شبانه» و اعلام یک جانبۀ «برادری» با پاکستان وطالبان را پیشاپیش آغاز کرده بود و حالا در ربع آخر آن قرار داریم که کشیده گی ها هنوز هم به یک همسویی نزدیک نشده است. تنها امضای «پیمان امنیتی» تا این مرحله، قضیه را از مرز اهمیت درجه اول به موضوع حیثیتی درجه اول برای امریکا نیز تغییر جهت داده است.
حضرت عمر «زاخیل وال» که از «ادامۀ مذاکرات پشت پرده» به رسانه ها خبر داد؛ درواقع به سایه مذاکرات اشاره کرد؛ نه ماهیت وموضوع اصلی مذاکرات. البته وی فاش نکرد که مذاکره نه برسر «پیمان امنیتی» - که هم درپیش نویس و هم درتوافقات «پشت پرده» قبلاً نهایی شده- بل روی امکان «مشارکت» بدنۀ اصلی تیم ارگ در حکومت آینده ادامه دارد تا امریکایی ها به دادن بخشی از امتیازات مفروض، قانع ساخته شوند. ازین قرار، امکان سازش با نیت کاهش قاطعیت در خواست های دوطرف، وجود دارد. امریکایی ها را باید از روحیۀ بازرگانی آنان به داوری گرفت؛ نه از روی تعهدات رسانه ای ورسمی آن ها. ولی حرف حساب این است که امریکایی ها از سرپیچی ها وبیتابی های آقای کرزی، ظرف چند سال اخیر، خیلی دلسرد و ملول شده و به نوبه خود نسبت به «شریک» دوازده سال پیش خویش، به شدت بی اعتماد اند.
 امریکایی ها قطعاً نتیجه گرفته اند که با وصف سازش محدود با کرزی، نمی توان از وضعیت روانی وهردم خیالی وی درآینده مطمین بود. بنا برین، باورمندی به قطعیت این موضوع  که نباید اجازه داده شود که کاروان ائتلاف «گروه ویژه» ارگ کابل باردیگر فرصت یابد مانند دفعه قبلی ازمسیر انتخابات پیش رو، ظفرمندانه عبور کند؛ زیاد دشوار نیست. اگر تا مهلت دوم تعیین شده از سوی امریکا، گره ازمشکل اساسی گشوده نشود، انتخابات درگردابی از بی نظمی، نا امنی، تقلب علنی، زورگویی و افتضاح بزرگتر از «انتخابات سال 88» فرو خواهد رفت.
ظاهراً درصورت شکسته نشدن بن بست برسر دادن یا ندادن امتیازات به تیم حاکم در حکومت آینده، هم امریکا خواهان اخلال بنیادی انتخابات است وهم تیم کرزی استدلال خواهد کرد که «خارجی ها» درپروسه انتخابات دست اندازی کردند و این پروسه ملی را «خراب» کردند، لازم است رئیس جمهور تا برنامه ریزی «دوردوم» درقدرت بماند تا «خلاء قدرت به میان نیاید.» اما برای خنثی کردن این نیرنگ، گزینۀ «حکومت مؤقت بی طرف» دم دست قرار دارد. کشاکش روی نتیجۀ مغشوش انتخابات پر تقلب و انباشته از اعتراضات احزاب و کاندیدا های رقیب، تا آن جا دامنه خواهد گسترد که نیاز به تشکیل «حکومت مؤقت» که وظیفه برگزاری انتخابات دو باره وشفاف را تحت نظر کارشناسان سازمان ملل متحد واتحادیه اروپایی برعهده داشته باشد؛ به طورطبیعی از سوی همه نیروها پذیرفته شود. درصورت محقق شدن چنین کاری، کرزی از مرکز تصمیم گیری و تسلط بر کمیسیون انتخابات به حاشیه می رود واگر بازهم حاضر به کنار رفتن نباشد، با استفاده از زور و رأی رسمی دادگاه عالی مملکت مجبور به رعایت فیصله دادگاه خواهد شد.
امریکایی ها ازمنظر منافع راهبردی وسیاست فرامرزی خویش، از لغو یا سنگ اندازی به منظور مخدوش کردن انتخابات دموکراتیک به عنوان یک ارزش جهانی وهمه پذیر استقبال نمی کنند ومی خواهند به مردم خود و دنیا تصویر امیدوار کننده ای از افغانستان ارایه کنند. درحالی که آب وهوای رابطه امریکا با کابل عمیقاً نا مساعد وتیره است، کرزی موفق شده هم پروسه امضای «پیمان امنیتی» را متوقف کند وهم سرنوشت کامل نتایج انتخابات را تا رسیدن زمان دادوستد های سری، در اختیار خود داشته باشد. اگرمذاکرات «پشت پرده» آن گونه که زاخیل وال یاد آورشد؛ هنوز جاری باشد؛ قطعاً محور مورد بحث، شخص یا تیم ترکیبی ای است که درنتیجۀ موافقت دوجانبه بین امریکا و تیم کرزی روی کار بیاید؛ ورنه، هیچ موضوعی قابل چانه زنی در«پیمان امنیتی» باقی نمانده است تا دو باره روی آن چانه زنی صورت گیرد. امریکا رسماً اعلام کرده که هیچ مورد قابل بحث درمتن پیمان باقی نمانده وآن چه را کرزی بعداً به حیث «شرط» مطرح کرده، خارج از مفاد سندی است که قبلاً میان دوطرف وهمچنان به وسیله «لویه جرگه» نهایی شده است.