-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

جستجوی این وبلاگ

۱۳۹۲ دی ۲۱, شنبه

مشکل امریکا با قسیم فهیم بود؛ سپس کرزی

بحران، پیچیده تر و جدی تر از پنج سال پیش است. هنوز هم برخلاف ادعای رابرت گیتس بحث «کودتا» درآستانه انتخابات سوم درافغانستان زیاد برهنه معلوم نمیشود.


اشاره به موضوع «کودتا» به منظور برکناری حامد کرزی در سال 1388 درکتاب رابرت گیتس وزیردفاع پیشین امریکا، نوعی رویکرد غلیظ شده به تحرکات غیرنظامی درآستانه انتخابات دوم درافغانستان و پس از آن به شمارمیرود. گیتس ازبلند پایه های حزب جمهوری خواه بود که اوباما وی را درکابینه دموکرات ها مشارکت داد. راه اندازی کودتا آن هم درحضور 150 هزار نیروی بین المللی و سه صد هزار نیروی ارتش وپلیس، یک ادعای ساده لوحانه است. امریکا می توانست مخالفت نوری المالکی درعراق درامضای «پیمان امنیتی» با امریکا را با ابزار «کودتا» خاموش کند. نه امریکا وهیچ دولتی، چنین گزینه خطرناک را که سبب آشوب هزاران تن از دسته های مسلح «تنظیمی» می شود، به عنوان راه حل روی میز قرار نمیدهد.
ماجرا ازین قرار بود که پیش ازین بحران، نمایندگان حزب دموکرات از درون کنگرس امریکا که درجریان همایش های انتخاباتی، جمهوری خواهان به رهبری بوش را در حالت دفاعی قرارداده بودند، از طرح برکناری حامد کرزی نیز به طورعلنی حمایت میکردند. پس از آمدن اوباما درکاخ سفید، زیگنال های مشخص به آقای کرزی ارسال میشد که صحنه را برای یک نامزد جدید رها کند. جزئیات این مسایل از سوی شبکه های بین المللی اطلاعاتی ایران دراختیار کرزی قرارداده می شد. کرزی که خود را بخشی از محافظه کاران برون مرزی «جمهوری خواه» تلقی میکرد، و پیشایش درهمایشی درلیسه امانی اعلام داشته بود که هرگزحاضر به خروج از ارگ نیست، زود تر جنبید و دربیست ونهم اسد همان سال، مارشال محمد قسیم فهیم را به حیث معاون اول خود در انتخابات ریاست جمهوری معرفی کرد، هم پشتوانه ضمانتی برای تیم انتخاباتی ایجاد کردو هم جبهه ملی به رهبری استاد ربانی را زمینگیر ساخت.

چنین بود که تقابل آغاز شد.
هیلاری کلنتن وزیرخارجه اوباما وشماری ازدپلومات ها، پیشاپیش به کرزی به خاطر بازگشت مارشال فهیم به قدرت هشدار داده بودند. نگرانی کای ایده نماینده آن زمان سازمان ملل متحد که گفته بود فهیم متهم به ارتکاب جرایم جنگی است وتشویش های غیررسمی امریکا هم به جایی نرسید. نماینده سازمان ملل وضاحت داده بود: تصمیم کرزی مبنی بر وارد کردن مارشال فهیم به کابینه آینده، موجب سلب حمایت جامعه جهانی از وی می‏گردد. امریکا نخستین تحریم یعنی عدم صدور ویزای سفر به امریکا برای فهیم را به اجرا گذاشت.

درآن زمان، براد آدامز مسئول بخش آسیا در سازمان دیده بان حقوق بشر، تصریح کرد که ورود مجدد فهیم به دستگاه دولتی گامی به عقب و خطرناک است . موصوف استدلال کرده بود که بیشتر مردم افغانستان بدین باورندکه فهیم هنوز هم در خیلی از فعالیت های غیر قانونی از جمله رهبری شبه نظامیان مسلح، حمایت از باندهای جنایتکار و قاچاق مواد مخدر دخالت دارد.
روشن است که فهیم قسیم مانند دیگرسران سیاسی که درجنگ های داخلی مشارکت داشته اند، مورد حمایت جامعه بین المللی قرار ندارند؛ و با وجود آن که وزارت خارجه امریکا وی را به دست داشتن درقاچاق مواد مخدر متهم کرد؛ اما مقامات کاخ سفید برای مسلط شدن بر افغانستان از وی و جنرال دوستم ودیگر رهبران «تنظیمی» استفاده تاریخی کردند.
در سال 1388 کرزی خیلی آسان، با دادن وعدۀ مشارکت درقدرت برای دوستم، محقق، خلیلی و سیاف و اکثرواحد های سیاسی، قدرت را دو باره کسب کرد. فهیم دردقایق نود، با یک ضربه انشقاقی، جبهه ملی به رهبری برهان الدین ربانی را متلاشی کرد. از زمان سقوط طالبان، این دومین کودتا به رهبری فهیم علیه استاد ربانی بود که هیچ کس به خصوص صلاح الدین ربانی، ازآن درسی نیاموختند. حکومت ائتلافی غیر مصوب از سوی مردم، با انضباط جدیدی به حیات خود ادامه داد. کرزی وفهیم، محقق و جنرال دوستم را باردیگر به حاشیه راندند.
 مجموعه ای از تضاد ها از صبح فردای اعلام نتیجه انتخابات سرشار از فریبکاری، دو چیز را هویدا ساخت؛ یکی راه را برای سرمایه گذاری مجدد برنیروی طالبان به یاری پاکستان هموار کرد؛ ودرثانی، موضع گیری های تحریک آمیز کرزی علیه امریکا، کمپنی های امنیتی، قطع عملیات شبانه، قطع بمباران و یک رشته شرایط پایان ناپذیر نیز به راه افتادکه تا امروز ادامه دارد.
رئیس جمهور کرزی در نشست های سری یا آشکار، ازگفتن این سخن پرهیزنمی کرد که: حالا هوشیار شده ایم وفهمیده ایم که امریکا وخارجی ها چطور انتخابات دوم را «بدنام» کردند. چنان که به تاریخ بیست میزان 1391 که آماده گی ها برای برگزاری انتخابات سوم شروع میشد؛ گفت که حضور خارجیان در نهاد های انتخاباتی افغانستان مغایر حاکمیت ملی است.    
ازین قرار، بحران، پیچیده تر و جدی تر از پنج سال پیش است. هنوز هم برخلاف ادعای رابرت گیتس بحث «کودتا» حتی درآستانه انتخابات سوم درافغانستان زیاد برهنه معلوم نمیشود. راه حل هایی نرم افزاری دیگری ممکن است در راه باشد که ما درحال حاضر دربارۀ آن چیزی نمیدانیم. متأسفانه نتیجه هرچه باشد، اول این که کشور را چند گام به عقب خواهد برد؛ ثانیاً شکست وریخت انسانی زیادی را به دنبال خواهد آورد.