-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

جستجوی این وبلاگ

۱۳۹۳ خرداد ۵, دوشنبه

سیاستمداران ما تعریف مشخصی از روابط بین المللی ندارند.

ملک ستیز پژوهشگر مسایل بین المللی

ملک ستیز در گفتگو با انتخابات نود و سه اظهار داشت: من جریان مناظراتی که در پیوند با سیاست خارجی و روابط بین المللی نامزدان بود را تعقیب کردم. برنامه های نامزدان من را قانع نساخت. دلیل اول من این است که سیاستمداران ما تعریف مشخصی از روابط بین المللی افغانستان ندارند. افغانستان بر بنیاد کدام اصول روابط بین المللی متکی است؟ بسیار مهم است که سیاست خارجی افغانستان بر بنیاد کدام اصول روابط بین الملل خود را تعریف کند.

وی افزود: نکته دوم بحث استراتژی سیاست خارجی افغانستان و پیامدهای استراتژیک روابط بین المللی افغانستان است که بر بنیاد کدام اصول شکل گرفته است. آیا ما دارای یک نسخه استراتژیک هستیم که بتوانیم افغانستان را بعنوان یک نقطه عطف در جئوپولتیکی که اهمیت بین المللی حاصل کرده تعریف کنیم؟ پرسش مهم دیگر استراتژیک در روند نظام سیاسی افغانستان این است که دوستان ما در صف بین المللی و همکاران استراتژیک ما چه کسانی هستند و ما بر بنیاد کدام اصول با جهان همکاری داریم؟ و بالاخره دشمنان استراتژیک ما در جهان چه کسانی هستند؟

این پژوهشگر در ادامه گفت: نکاتی از سوی برخی دست اندرکاران سیاسی مطرح می شود که بیشتر در سطح ماموریت ها و یا تاکتیکهای روابط بین الملل مطرح بحث است. از اینجا است که نظام دیپلماسی افغانستان که تمثیلگر روابط بین المللی با سیاست خارجی یک نظام است دچار چالشهای گسترده ای می شود. این چالشها از نبود یک برنامه استراتژیک و مستمر با حلقه های مختلف روابط استراتژیک ناشی می شود. با چنین پیش زمینه ای با تاسف نقش ما بعنوان یک دولت همسایه با پاکستان بعنوان یک نهاد اتمی منطقه تعریف نشده است.

ملک ستیز نبود تعریف مشخص در روابط بین الملل را بعنوان یک مولفه مهم خواند و گفت: این امر سبب شده تا ما شناخت کافی که در واقع جوهر مناسبات استراتژیک است از پاکستان نداشته باشیم. نبود یک شناخت استراتژیک از نظام سیاسی، اجتماعی و اقتصادی و فرهنگی پاکستان سبب شده است که ما نتوانیم دارای یک داکترین سیاست خارجی با پاکستان باشیم.


وی موافق نیست که سیاست خارجی منوط به امنیت ملی دولتها است. ملک ستیز اضافه کرد: در سیاست خارجی مدرن و در مناسبات بین المللی امروز در کنار اینکه منافع ملی یک عنصر مهم است توسعه اقتصادی ملی اهمیت بسزایی دارد. افغانستان بعنوان یک دولت مدرن نیاز دارد جغرافیای خود را تعریف کند اما چگونه می تواند به دشواری که خود با مرز پاکستان دارد بپردازد؟ عوامل مهمی که این مشکل را بین افغانستان و پاکستان ایجاد کرده است نبود مشروعیت خط دیورند در قوانین بین المللی است. مشکل دموگرافی یا جمعیتی در ورای این مرز است و نبود اقتصاد ملی که تامین کننده دو مولفه نخست است. اگر افغانستان دارای ظرفیت قوی اقتصادی باشد که بتواند سیاست خارجی خود را در منطقه تمثیل کند و بر مشروعیت خط دیورند بحثی بین المللی راه اندازی کند راه برای حل معضله مناسبتر است.

این پژوهشگر بر این باور است که همچون معضلاتی را نمی توان با یک رفراندوم حل کرد. رفراندوم در مناسبات بین المللی امروز حتما به رسمیت شناسی هنجارهای قبول شده جامعه بین المللی نمی شود. بعضی رفراندومها سبب نظام تحت حاکمیت قانون نمی شوند. مهمترین مولفه ها داشتن یک اقتصاد قوی و داشتن یک برنامه منطقوی برای حل دموگرافی بین افغانستان و پاکستان هستند. مشکل فرهنگی بین این دو منطقه حساس ناشی از نبود سیاست های ملی و منطقه ای و فرا منطقه ای بوده است. تا زمانی که این پیش زمینه ها حل نشوند دیورند به یک تابو در منطقه تبدیل خواهد شد و این مشکل واقعی همیشه در افغانستان باقی خواهد ماند.