-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

جستجوی این وبلاگ

۱۳۹۳ خرداد ۳۰, جمعه

برای برون‌رفت از این معضل چه باید کرد؟

نوشته: ملک «ستیز» کارشناس اموربین المللی

در این روزها که وضعیت سیاسی به بن‌بست رفته است، برخی از «رهبران» سیاسی و حامیان شان تولیحاً شیپور اخطاریه های دردآلودی را به گوش شهروندان کشور می‌نوازند. برخی از گروه‌های سیاسی گرایش به سلاح را به‌جای گفت‌وشنود مطرح می نمایند. گروهی از متفکرِ جهان حرف می‌زند و گروهی از قهرمان تغییر! امّا بهتر این است تا برای برون رفت از این وضعیت فکر کرد.
افغانستان سرزمین سیاست‌زده‌یی است. این سیاست‌زده‌گی، راه های هر گونه تغییر و تحلولِ مستمر و سیستماتیک را به چالش کشانیده و آن‌را به قدرت‌طلبی رهبران سیاسی کشانیده است. حوادثِ اخیر نشان‌گر آن است که مشروعیت نظام، چنان که پیش‌بینی صورت گرفته بود (من در پست قبلی آن‌را مطرح کرده بودم) در گروِ رهبران سیاسی درآمده است. نهادهای برگزار کنندۀ انتخابات نیز دچار سیاست‌زده‌گی عمیقی شده اند. آن‌ها به‌جای متخصصین بی‌طرف و متعهد، نماینده‌گان گروه های سیاسی، قومی و مذهبی شده اند. پس چه‌گونه می‌توان بر بی‌طرفی آن‌ها مطمین بود؟
برای برون‌رفت از این معضل چه باید کرد؟

در این شرایط حساس، یگانه و مهم‌ترین گزینه، مداخله و میا‌ن‌جگری جامعۀ جهانی برای نجاتِ مردم‌سالاری در افغانستان می‌باشد. تجارب من نشان می‌دهد که به‌ترین نهاد بین المللی که بتواند این دشواری را میان‌جگری نماید، سازمانِ امنیت و هم‌کاری اتحادیۀ اروپا Organisation for Security and Co-operation in Europe (OSCE) است که تجارب گسترده‌یی از روند انتخابات در کشورهای پس از منازعه در جهان دارد. ستادهای انتخاباتی به‌جای به‌خطرانداختنِ افغانستان و ارایه اخطاریه‌ ها به مردم فقیر که با قیمت خونِ خود، دموکراسی نوپا را در افغانستان حمایت کردند، راه های برون‌رفت را جستجو نمایند. رییس جمهور کرزی نباید در این پروسه مداخله کرده و به‌جای آن، هرچه زودتر، هیأتِ بالا رتبۀ را به این نهاد بفرستد تا مشکل را بررسی نموده و راه های برون‌رفت را پیش‌کش نماید. OSCE که نهاد تخصصی برای حل دشواری‌های ناشی از کم‌بودِ مشروعیت است و تجارب فراوان جهانی دارد، می‌تواند در زمینه های زیر هم‌کاری نماید:
نظارت از بی‌طرفی کمسیون‌های انتخاباتی؛
بررسی خواست‌های کاندیدهای معترض و ارایه پاسخ‌های قناعت‌بخش برای به‌رسمت‌شناسی روند انتخابات؛
نظارت از بی‌طرفی حکومت؛
نظارت بر شمارش آرا و شفافیت بر آن؛
قناعت بخشی کاندیدها بر پذیرش شکست و پیروزی.
شاید برخی‌ها، مانند همیش، مرا به گرایش‌های غربی متهم نمایند. امّا چنین انتقادی پیرامون من سازنده نیست. من یگانه راه برون رفت را همین می‌دانم. زیرا واقعیت انکارناپذیر این است که ما افغان‌ها سوگ‌مندانه فرهنگ هم‌دیگرپذیری را نیاموخته ایم. در غیر آن جان کری یا جان میکن از واشنگتن خواهد آمد و بازهم یکی را رییس جمهورما خواهد ساخت!