------------------------------------------------------------------------------------------

جستجوی این وبلاگ

در حال بارکردن…

ه‍.ش. ۱۳۹۴ مهر ۶, دوشنبه

کندز؛ جبهۀ جنوب به سوی روسیه

جنگ در شمال، جنگ با «اشباح» نیست. نبرد برای تغییر واقعیت است.


سقوط کندز درافغانستان درنقشه عملیات راهبردی قدرت های منطقه وجهان، چیزی درحدود سقوط نخستین پاسگاه، در خط اول یک جبهه است؛ نه بیشتر. اگر در خاور میانه گشایشی پدید نیاید، در محور مرز های شمالی افغانستان به سوی آسیای میانه، جنگی روی خواهد داد که تاریخ به خود ندیده است. 

جنگ شرق وغرب که تقریباً درمحور سوریه، به نفع روسیه و ایران، باخته شده ( یا درحال باخته شدن است)؛ امریکا وناتو را در شرایط حقیرانه و غیرقابل تحمل قرار داده است. «پایان تاریخ» گویا صرفاً پایان دپلوماسی بود؛ پایان ملیتاریزم و زور، نبود. اردوی روسیه، با استقرار در چند پایگاه عملیاتی در سوریه، غرب را غافلگیر کرد.
مرحله بعدی شوک راهبردی آن بود که اعلام شد یک قرارگاه مشترک جنگ به رهبری روسیه در بغداد برپا شود.

 به نظر میرسد پروژه یی که در «شمال»، افغانستان از روی محاسبات دپلوماتیک در تاق انتظار نهاده شده بود، حالا ازچند جهت درحال بازسازی است.  اکنون تنها چانس تعیین کننده یی که دنیای غرب برای پاسخ  به بن بست در سوریه، دراختیار دارد، کانال افغانستان است تا از راه جنوب، به کرملین خطوط قرمز خود را ترسیم کند. مبرهن است که این آغاز دلهره انگیز یک دور تازه در جنگ منطقه است.
و اما موضع ایران که در همسایه گیش، همیشه ناظر فعال اوضاع بوده است، چه می تواند باشد؟
ایران، در دپلوماسی هسته یی بر امریکا ، عربستان و اسرائیل، غلبه کرده و خاور میانه را تا حواشی یمن از نظر راهبردی تحت پوشش قرار داده و اکنون، درپی بحران حجاج، ناخون خونین آل سعود را زیر پاشنه گرفته است. ایران امتیاز خود را در محور خاورمیانه حاصل کرده و ازین تقسیم بندی، راضی است و تا این دم به ارتباط دگرگونی های جاری در شمال افغانستان، سکوت مفید و مصلحت آمیز خود را حفظ کرده است.
بی تردید، واکنش رسانه یی ایران درین باره، پرحرارت خواهد بود؛ مگر شروع پروژه در شمال به ما میگوید که در پس پرده با ایران توافقاتی صورت گرفته است. ممکن است این مهندسی عملیاتی، کوتاه مدت باشد؛ اما بعید است نتیجه بگیریم که ایران با غرب بر سر افغانستان تا مرز جنگ پیش برود.
کندز و تخار ممکن است بار ها میان طالب، داعش و اردوی دولتی دست به دست شود؛ اما درماهیت این جنگ هیچ تحولی رونما نخواهد شد. جنگ شمال، درمرحله اول، اگراز نظر منطقه یی سرنوشت ساز نباشد، لااقل برای نیروهای محلی «تنظیمی» که سال ها درحمایت از حامد کرزی وفهیم خان علیه ناتو وامریکا قرار گرفتند، نوعی «پایان تاریخ» خواهد بود.
شمال از سوی «شحنه» های وابسته به مرکز، سال ها تحت فشار بوده و تشنه تغییر است. این تغییر می تواند مثبت باشد یا منفی. اما خداوند تغییر، سخت قهار است.