------------------------------------------------------------------------------------------

جستجوی این وبلاگ

در حال بارکردن…

ه‍.ش. ۱۳۹۴ بهمن ۱۹, دوشنبه

گفت و گوهای صلح با طالبان به کجا می انجامد؟

نویسنده:بهادرا کومار
منبع: اندین پنچ لاین، مترجم: رسول رحیم
شاره: برخلاف مقدمه یی که درین گزارش نوشته شده، من کدام «دقت بی نظیر» و کدام نکته یی که همه روزه آن را در رسانه ها نشخوار می شود؛ درآن نیافتم. اخبار رسانه ها واقعی نیستند؛ خبر اصلی، هماره درپسِ خبر رسمی خوابیده است.


بیشترین کارشناسان رسانه یی در افغانستان در مورد گفت و گوهای صلح با طالبان غالباْ به مسائل عام شعاری و آن هم از زاویه دید حکومت کنونی کابل و یا دشمنی تاریخی با پاکستان ابراز نظر می‌کنند و به دلیل عدم آشنایی با اصول و ضوابط مذاکرات صلح، انبوهی از مسائل فنی و ظاهراْ کوچک را که سرنوشت پروسه را تعیین می کنند، نا دیده می گذرند. بهادرا کومارا دیپلومات مجرب در منطقه و تحلیلگر مستقل اندیش هندی، دقایق این مساله را یک به یک حلاجی می‌کند و قضاوت در مورد نتیجه را به خود خواننده واگذار می شود. او در در وبسایت «اندین پنچ لاین» با عنوان «امید دو باره به پروسه صلح افغانستان به وجود آمده است»، رویداد مذاکرات دیروز « گروه هم آهنگی چهارجانبه» در اسلام آباد را با دقت بی‌نظیری به تحلیل گرفته است که اینک ترجمه آن خدمت تقدیم می شود:

سومین نشست گروه هم آهنگی چهارجانبه در مورد افغانستان، روز شنبه ( ۶فبروری) در اسلام آباد با نتیجه مثبت پایان یافت. گروه هم آهنگی چهار جانبه که شامل افغانستان، پاکستان، ایالات متحد آمریکا و چین می باشد، یک نقشه راه را تصویب کردند که در دو نشست قبلی در ماه گذشته زیر بحث بود.چنانکه در اعلامیه مشترک گفته شده است، این نقشه راه « مراحل و اقدام‌ها در پروسه صلح را تصریح می کند.» این نقشه راه در برگیرنده مشخصات یا محدود های مسئولیت های مشترکی است که شامل حال جناح های شرکت کننده در ساو زکار یا میکانیسم گروه هم آهنگی چهارجانبه می شود. تصویب رسمی این امر تعجب انگیز نبود، بلکه گامی به جلو می باشد.
دوم این که، گروه هم آهنگی چهارجانبه از آن جهت تحرک کسب می‌کند که نشست بعدی‌اش را به زودی در ۲۳ ام فبروری در کابل برگزار می کند. سومین نکته مهم در آن است که گروه هم آهنگی چهار جانبه انتظار دارد که گفت و گوهای مستقیم بین حکومت افغانستان و طالبان «در پایان ماه فبروری» صورت خواهد گرفت.
نشست گروه هم آهنگی چهارگانه « تأکید نمود که نتیجه پروسه صلح باید یک راه حل سیاسی باشد که منجر به توقف خشونت و یک صلح دوامدار در افغانستان گردد.»
گروه هم آهنگی چهارگانه به این توافق رسید که کدام «پیش شرط» مرتبط با گفت و گوهای صلح وجود نداشته باشد. اکنون این نکته علاوه شده است که یک سلسله «اقدامات اعتماد سازی» برای وادار گردانیدن طالبان جهت مراجعه به میز مذاکره مفید می باشد.
بنا بر این، تراز نامه این نشست چگونه به نظر می رسد؟ به کنار گذاشتن پیش شرطها به معنای آن است که طالبان نمی‌توانند اصرار نمایند که نخست می‌خواهند روی خروج نیروهای بیگانه مذاکره بکنند. از جانب دیگر حکومت کابل نمی‌تواند اصرار نماید که طالبان پیش از شروع گفت و گوها با اسلحه وداع بگویند.
در عین زمان پاکستان قبول کرد که کاهش خشونت باید یک هدف مهم این مشورت ها باشد. اما پاکستان تأکید نموده است که هدف باید آن باشد که در حد امکان گروه های هرچه بیشتر طالبان به این مذاکرات بپیوندند و احتمالاْ چنین «پیش شرط» وجود نمی داشته باشد که کس بگوید گروه حقانی در این گفت و گو ها شرکت نکند.
با اینهم علاقه‌مندی طالبان از شرکت در این گفت و گوها اساساْ از این قرار اند:
-افتتاح دفتر سیاسی در دوحه،
-رفع موانع سفر برای رهبران طالبان
-و رهایی زندانیان طالبان.
این‌ها میکانیسم های عمده معاملات بین‌المللی اند که اعضای اصلی گروه هم آهنگی می‌توانند با آن کنار آیند. حقا که نقش پاکستان عامل مهم‌تر از همه موارد دیگر بوده است. سرتاج عزیز مشاور نخست وزیر پاکستان در امور خارجی دیروز ضمن خطاب به نشست گروه هم آهنگی چهار جانبه ابراز رضایت نمود که این جرگه پیشرفت «معنادار»ی نموده است. او از « تعهد و همچنان تلاشهای» حکومت کابل ابراز خرسندی نمود و به «نقش سازنده» ایالات متحد آمریکا و چین اشارت کرد.
البته اقدام خارق‌العاده رئیس جمهور اشرف غنی برای اجازه دادن به مسعود اندرابی رئیس اداره امنیت ملی افغانستان برای ملاقات با برید جنرال رضوان اختر رئیس آی اس آی یا استخبارات نظامی پاکستان در اسلام آباد که به روز پنجشنبه در جهت ایجاد روابط کاری صورت گرفت، سطح راحت بودن فضا را افزوده است. در عقب صحنه چین نقش تعیین کننده ای درقسمت ایجاد چنین گشایشی بازی کرده است. مسلماْ مقامات چینی به حیث «ناظر» در این نشست روز پنجشنبه بین اندرابی و رضوان اختر حضور داشته اند.
روشن است که چین از پروسه آشتی با قوت حمایت می کند. اخیراْ صلاح الدین ربانی وزیر خارجه افغانستان دیدار چهار روزه ای از چین داشت.یک بازدید عبدالله عبدالله رئیس اجرایی نیز مطرح می باشد. چین یک نقش کلیدی در ترغیب کابل برای پرداختن به درج اقدام‌های خاص در «نقشه راه» برای ایجاد یک فضای مناسب برای گفت و گوهای صلح داشته است.
به عین ترتیب پیکنگ با توجه به گذشت زمان کار می‌کند، زیرا همین که « فصل جنگ‌ها» با ذوب شدن برفها در قله‌های کوهها آغاز یابد و خشونتها فوران یابند، کمکی به گفت وگو های صلح نمی کند.هدف مطلوب پیکنگ مشارکت طالبان در انتخابات آینده پارلمانی و شوراهای ولسوالی ها در ۱۵ ام اکتوبر می‌باشد که می‌تواند به « تقسیم قدرت» و ترغیب برای سفر به سوی یک راه حل دایمی منجر شود.( سرتاج عزیز به « انگیزه دادن به گروههای شورشی برای پیوستن به پروسه سیاسی متعارف» اشارت نمود).
اعلامیه مشترکی که بعد از دیدار ربانی از پیکنگ انتتشار یافت حاکی از آن است که چین و افغانستان روی یک موافقتنامه برای همکاری در محدوده ابتکار «کمر بند و جاده» چین مذاکره می کنند.یک توسعه عظیم همکاری بین چین و افغانستان نیز در دستور کار قرار دارد که از ساحات احداث زیر ساختار ها گرفته تا آموزش دادن به پرسونل امنیتی، ضد تروریسم و روابط فرهنگی و داد وستد مردم به مردم را در بر می گیرد.
پیکنگ حمایتش را از عضویت افغاستان در سازمان همکاری شانگهای و بانک سرمایه‌گذاری برای زیرساختار های آسیایی ابراز داشته است، در حالی که در بهترین صورت با یک روحیه «بُرد- بُرد»، مفکوره توسعه همکاری سه جانبه بین چین، افغانستان و ایالات متحد آمریکا نیز مطرح است که برای «حمایت از پروسه صلح» خواهان « بهبود مناسبات» با روسیه، ایران و هند نیز می باشد.
در حالی که اجلاس گروه هم آهنگی چهارگانه در اسلام آباد برگزار بود، حامد کرزی رئیس جمهور پیشین افغانستان پیشنهاد توضیح ناشده ای ارائه نموده و تقاضا کرده است که روسیه، ایران و هند نیز باید در این پروسه داخل گردند. اما کسی این فکر هوس انگیز را تحویل نگرفته است و عبدالله عبدالله در جریان بازدید اخیرش از دهلی صرفاْ گفته است که هند «در جریان امور » قرار داده می شود. تنش‌ها میان ایالات متحد آمریکا و میان هند و پاکستان واقعیتهای جیوپولتیکی قوی استند.
در کل گروه هم آهنگی چهار گانه تحرک یافته است، اما در مرحله حساسی قرار دارد. سرتاج عزیز ابراز اطمینان نموده است که در صورت برگزار شدن مذاکرات بین الافغانی در اخیر ماه جاری «یک کاهش قابل ملاحظه خشونت » می‌تواند به وجود آید. این یک مساله مرکزی
است. از جانب دیگر عزیز به طور ضمنی علیه «عوامل بازدارنده» هشدار داد و از ضرورت «خود داری از اوضاعی مانند آنچه که در ماه جولای سال گذشته اتفاق افتاد» سخن به میان آورد.( منظور او این است که عناصری در درون دستگاه استخبارات افغانستان مذاکرات با اسلام آباد را سبوتاژ کرده اند).
بدیهی است که طرزالعمل های مناقضی در کار اند. ریاست اندرابی بر دستگاه جاسوسی افغانستان حیاتی می گردد. ملاقات وی با اختر آغاز خوبی است. به عین ترتیب به نظر می‌رسد که اختلافات در بین طالبان به تدریج کاهش می‌یابد و آی اس آی کنترول بهتری اعمال می کند.