------------------------------------------------------------------------------------------

جستجوی این وبلاگ

در حال بارکردن…

ه‍.ش. ۱۳۹۵ خرداد ۱۸, سه‌شنبه

گشت زنی کابوس آب افغانستان در اسلام آباد

هند، منافع پاکستان درآب دریای کابل را ضربه میزند.
روزنامه نیوز انترنیشنل
برگردان این گزارش مستند را برای نشان اداری اخلاص به رهروان جنبش برحق «روشنایی» درکابل پیشکش می کنم.


اسلام آباد: اگر پروژه های دوازه گانه نهایی شوند، به مقدار 4.7 میلیون مترمکعب  آب دریا که به پاکستان میرسد، ذخیره خواهد شد. 
همان گونه که هند، افغانستان را در اعمار بند دوستی- سلما-  در بستر دریای چشت شریف در ولایت هرات یاری رسانید؛  پیش ازین، برنامه احداث پروژه های تولید برق آبی در «چناب»، «جهیلم» و «اندوس» به خاطر ایجاد ظرفیت اجرای مانوربر آب های جاری به سوی پاکستان، و اکنون امور فشرده سازی در شریان هایی آب از افغانستان به پاکستان فعال شده است.  
بربنیاد مدارک اختصاصی که دردسترس روزنامه نیوز قرار گرفته، کارشناسان هندی مطالعه روی امکانات و جزئیات مهندسی 12 پروژه یی را که قرار است در مسیر دریای کابل ساخته شوند؛ نهایی کرده اند.

مقامات کابل به کمک جامعه بین المللی، پس از اتمام فرآیند کنونی کار اعمار پروژه های چند منظورۀ آب بر بستر های فرعی رودخانه کابل را آغاز خواهند کرد.

هندی ها درین ابتکار عمل که اثرات ناگوار بر پاکستان برجا خواهد گذاشت، افغانستان را یاری می دهند. اسناد موجود همچنان نشان میدهند که بانک جهانی مخارج 7.079 بیلیون دالری 12 پروژه را در اختیار افغانستان قرار میدهد.

نکته کنایه آمیز مسأله این است که مقامات پاکستانی در بهره گیری از آب دریای کابل ناموق بوده و آن ها در اعمار بند «کالاباغ» در جوار دریای «اندوس» که دریای کابل با آن یک جا می شود، نیز شکست خورده اند.
به همین سان، مقامات پاکستانی درساخت ذخیره آبی «موندا» درمسیر دریای کابل کوتاه آمدند. ادامه ناکامی ها در بهره وری از آب، موضع پاکستان را در برابر دوازده پروژه تولید برق آبی درافغانستان تضعیف کرده است.

مدارک موجود فاش می کنند که در حوزه های فرعی ولایت پنجشیر چهار پروژه تولید برق آبی ساخته خواهد شد. 
افزون برین، پروژه تولید برق «تتمدره» با ظرفیت 200 میگاوات، و گنجایش ذخیره آب برای 332.510 هکتار زمین، با هزینه 332 میلیون دالر؛ پروژه «بارک» با مخارج 1.174 بیلیون دالر ، با توان تولید یک صد میگاوات برق و قدرت ذخیرۀ آب برای  429.830 هکتار زمین؛ پروژه پنجشیر به هزینه 1.078 بیلیون دالر با قدرت تولید صد میگاوات همراه با گنجایش آبیاری یک صد وپنج اعشاریه چهارهزارو سه صد هکتار زمین؛ و پروژه «باغ دره» به هزینه 607 میلیون دالر و توان تولید 210 میگاوات برق و پوشش آبیاری 324. 400 هکتار زمین، اعمار خواهند شد. 
اعمار چهار بند آب اضافی در امتداد دریای کابل در حوزه های فرعی «کابل بالا»  و لوگر به شمول پروژه «هایجانا» با هزینه 72 میلیون دالر، تولید 72 میگاوات برق و گستره آبیاری 178.420 هکتار زمین؛ پروژه «کجاب» با هزینه 207 میلیون دالر، توان تولید 15 میگاوات برق، همراه با پوشش آبیاری 324.400 هکتار زمین؛ پروژه «تنگی واغجان» با مصرف 365 میلیون دالر، تولید 56 میگاوات برق، و گنجایش آبیاری 283.850 هکتار زمین؛ و پروژه «گات» به هزینه  51 میلیون دالر، تولید 86 میگاوات برق و توان آبیاری 405.500 هکتار زمین.
همچنان در حوزه فرعی «کابل پائین» چهارسد آبی دیگر از جمله پروژه «سروبی» با مصرف 442 میلیون دالر، تولید 210 میگاوات برق و توان آبیاری 342.400 هکتار زمین؛ پروژه «لغمان» با هزینه 1.434 بیلیون دالر، قدرت تولید 1251 میگاوات برق و پوشش آبیاری 233.568 هکتار زمین؛ پروژه «کنر» با مخارج 1.094 بیلیون دالر، تولید 94.8 میگاوات برق و پروژه «کامه» با توان تولید 11.5 میگاوات برق، اعمار خواهد شد. 
درحال حاضر افغانستان و پاکستان با 9 رود خانه مشترک به هم وصل هستند که به طور مجموعی توان فراهم آوری آب برای 18.3 میلیون هکتار زمین را دارند. گنجایش دریای کابل 16.4 میلیون هکتار است؛ این درحالی است که ظرفیت آبیاری دریای «چترال» که از پاکستان سرچشمه می گیرد، 8.5 میلیون هکتار زمین است. 

آن گونه که اسناد حکایه دارند، نود درصد اراضی افغانستان درحوزه پنج دریا گسترش یافته است. حوزه دریای «پنج- آمو»، حوزه شمالی «مرغاب- هریرود»، گستره «دریای هلمند» و حوزه دریای «کابل».
حاصل جمع ظرفیت آبی سد های آب حدود 4.7 میلیون هکتار زمین است. اکنون براساس تخمین ها، گنجایش انباره یی به اندازه 0.5 میلیون دیگر نیز وجود دارد که قابلیت بهره برداری ازین سد ها را به میزان 14.000 هکتار زمین اضافی، بالا خواهد برد.
«افغانستان حق دارد  از بیست ویک هزار میلیون مترمکعب آب دریای کابل بهره برداری کند. مگر میزان دریای کنر همراه با شبکه های فرعی اش پانزده هزار میلیون مترمکعب آب است که  از پاکستان سرچشمه می گیرد.»

«درنبود سد های آب بزرگ در پاکستان، واهداف طراحی شده حکومت افغانستان با هندی ها، این بیم وجود دارد که زمانی پاکستان انرژی برق را از افغانستان خریداری خواهد کرد.»

با این حال، سید مهرعلی شاه دبیرکل (امور آب) در وزارت آب وانرژی پاکستان می گوید که آن ها متعهد اند که از آب دریای کابل درصد درصد استفاده خواهند کرد.
پاکستان کشوری است که با کمبود آب رو به رو است و مجموع میزان آب در دریا ها و بند های این کشور قادر به تأمین آب برای 137 میلیون هکتار زمین است وازین آب در طی دهه ها به هدف توسعه کشور استفاده شده و مانند افغانستان سواحل بلند ندارد و می تواند از آب هایی خویش که از درون کشور سرچشمه می گیرند بهره برداری کند.  
مهرعلی شاه می گوید که افغانستان برای اهداف اساسی خویش می تواند حداکثر از 2.5 میلیون مترمکعب آب استفاده کند. با این حال، پاکستان از آب دریای کابل در ناحیه «ورسک» به مقدار 16.17 میلیون مترمکعب استفاده میبرد که 8.8 میلیون مترمکعب آن از دریای چترال می آید. 
«تردیدی وجود ندارد که مقامات و رهبران سیاسی در ساخت بند آب «کالا باغ» و «موندا» کوتاهی نکرده اند؛ این که میگویند بند ها اعمار نشده،  پاکستان برای استفاده از دریای کابل تأسیساتی ایجاد کرده و موضع پاکستان قوی است وحتی اگر نیازی پیش آید می تواند پرونده آب را به دادگاه بین المللی ارجاع بدهد. »
معهذا، درماه های باقی مانده، پاکستان با کاهش آب رو به رو است و آب دریای کابل صد درصد درپاکستان مورد استفاده قرار میگیرد. 
وی میگوید؛ زمانی پیمان برسر آب با افغانستان وجود نداشت، مگر مطابق کنوانسیون بین المللی پاکستان به عنوان دارندۀ سواحل پائین، حق استفاده از 17 میلیون مترمکعب آب از دریای کابل را دارد. به همین ترتیب، افغانستان با افزایش حق آب، از  1.8 میلیون مترمکعب آب استفاده میکند. هردو کشور درچهارچوب کنوانسیون جهانی از آب بهره می برند.
آقای شاه درپاسخ به یک سوال اظهار داشت که سد «موندا» در «سوات» اعمار می شود که حوزه دریایی خود پاکستان است.
وی دربارۀ ذخیره سازی مقدار 4.7 میلیون مترمکعب آب در پروژه های تولید برق در امتداد دریای کابل گفت که این نادرست است و میزان آب قابل انبار  بیش از 2 میلیون مترمکعب نخواهد بود. علی رغم این، آقای شاه گفت که نخستین سرازیری آب برای ذخیره، ممکن است بیش از 2 میلیون مترمکعب باشد، مگر درمراحل بعد، پروژه ها توان انباره سازی آب به میزان بیش از 2 میلیون را نخواهند داشت. با آن هم، اگرمقامات کابل درین زمینه به گونه بهتر عمل کنند، می توانند 2.5 میلیون مترمکعب آب دریای کابل را بیشترینه دردشت ها و زمین ها مورد بهره برداری قرار دهند.