------------------------------------------------------------------------------------------

جستجوی این وبلاگ

در حال بارکردن…

ه‍.ش. ۱۳۹۵ آبان ۱۶, یکشنبه

کاراکتر مزاحم

حاشیه یی بر آسیب شناسی روایت نشدۀ تاجیک ها
اسد بودا


من به یک دریافتِ وحشت‌ناک رسیده‌ام و آن اینکه برخورد تیم عطا و برخی از اعضای حزبِ جمعیت با مردم هزاره متعصبانه‌تر از افغان‌ملیتی‌هاست. شاید مهم‌ترین دلیلش این باشد که مسئله‌ی پشتون‌ها روشن است: تاسیسِ دولتِ قومی. برای سرزمین می‌جنگند. اسلام‌گرا و چپ و راست و لیبرال پشتوزبان، شریکِ سرزمینی را دوست ندارند. ولی احزابِ سیاسی تاجیک، هدفِ روشنی ندارند. موضوع تاسیس دولتِ تاجیکی در دستور کار هیچ‌کدام نیست. گاهی برای سهیم‌شدن در قدرت می‌جنگند. گاهی بدون در نظر گرفتن آینده‌ی مردم تاجیک در راه استقرار حکومتِ الاهی و گاهی هم در راستای احیای اسطوره‌ها و افسانه‌های منطقه‌ای و مشترکی که نه قابل تعریف‌اند و نه ویژگیِ خاص فرهنگ و تاریخ مردم تاجیک. 

نبود هدف مشخص و استراتژیک باعث شده است که حزبِ جمعیت هر از چندگاهی به حرکت‌های کور و نسجنیده دست زند. گاهی یخنِ دوستم را بگیرد. گاهی به اختلافِ مردم تاجیک و هزاره دامن زند و نقش مردم تاجیک را در سطح «مزاحم قدرت» تقلیل دهد. عطا، خود را در پشت عبدالله پنهان کرده است، تا نقش کاراکتر مزاحم را بی‌خطرتر بازی کند. در حال حاضر، مشکلات و ناکامی‌ها به عبدالله فرافکنی می‌شود، امتیازها را عطا می‌گیرد. 

مزاحمت، نه با اهداف، بلکه با نمایش و تظاهر تعریف می‌شود. تظاهر به اینکه با جمعه‌خان همدرد و اشرف‌غنی مشکل دارد، تا امتیاز شخصی بگیرد. تظاهر به اینکه با دوستم مشکل دارد، تا به‌رغم گسترش ناامنی در شمال، از ارگ امتیاز بگیرد. اسلام‌گرایان پشتون سال‌ها از امتیازات دولت سعودی بهره‌منده بوده‌اند، اما هرگز در حمایت از عربستان سعودی اطلاعیه صادر نکرده‌اند ولی یک سفر چندروزه عطا و عبدالله به عربستان کل استراتژی‌ آن‌ها را عوض کرده است. 

به اختلافات مذهبی دامن می‌زنند، غافل از اینکه دولتِ سعودی به فارسی‌زبان‌ها هرگز اعتماد نمی‌کند. من هرچه فکر می‌کنم دلیل نفرت تیم عطا از مردم هزاره و دامن‌زدن آن‌ها به برجسته‌سازی شکاف مردم تاجیک و هزاره را بفهمم، دلیلی، جز ظاهرشدن آن‌ها در نقش مزاحم، پیدا نمی‌توانم. بازی‌کردن مردم تاجیک با کارت مزاحمت، نه آینده‌نگری و تعهد اخلاقی به مردم هم‌سرنوشت، به‌ضرر همه‌گان، از جمله مردم تاجیک است و وضعیتِ کلی را به نفع کسانی رقم خواهد زد که برای تاسیس دولت قومی و در راه سرزمین می‌جنگند، نه آن‌که با ایجاد مزاحمت، قهرمان‌بازی بی‌هدف، خود را به رخ بکشند. عطا نه رهبر است و نه دوست دارد رهبر باشد. در پشت عبدالله پنهان‌شده است تا هر از چندگاهی به نام مردم تاجیک ایجاد مزاحمت کند و امتیاز شخصی بگیرد. به نظر من، نسلِ جوان مردم هزاره و تاجیک، از تاریخ درس بگیرند. راه‌افتادن دنبال رهبرانی که نه درک دقیقی از وضعیت دارند و نه برنامه‌ی بلندمدت در چارچوبِ دولت یا طرح دولت بدیل، جز آن‌که کین‌ها و فاصله‌ها را عمیق‌تر کند، کارکرد دیگری ندارد.