-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

جستجوی این وبلاگ

۱۳۹۵ دی ۱۹, یکشنبه

تهران و آنکارا، به سوی یک رویارویی مستقیم؟

 

Radio zemaneh


 
پس از کسب پیروزی نظامی با بیرون راندن شورشیان از شرق حلب، پوتین مصمم است که اشتباه بوش در عراق، یعنی پیروزی در جنگ و شکست در صلح، را تکرار نکند. بدین منظور، او فرایند صلح را درست به اندازه روند جنگ جدی گرفته است. موفقیت در صلح اما از پیروزی در جنگ دشوارتر است، و روسیه علاوه بر مشارکت ایران، نیازمند همکاری همه‌جانبه ترکیه است.
مقامات روسی می‌دانند که تضادهای جدی میان منافع استراتژیک ایران و ترکیه، هر آن می‌تواند تمام رشته‌های صلح را پنبه کند، و از این رو، تمام تلاششان را در ماه پیش رو برای نزدیک کردن تهران و آنکارا به کار خواهند بست.
در شرایط فعلی، ایران به هیچ وجه از کمک جنگنده‌های روسی به عملیات سپر فرات ترکیه با بمباران کردن الباب خشنود نیست؛ از سوی دیگر، ترکیه انتظار دارد ایران با خروج حزب‌الله از سوریه موافق کند. از منظر آنکارا، سرنوشت حزب‌الله باید در تناظر با ترکیه جبهه فتح شام و گروه نزدیک به آن احرار الشام رقم بخورد. به عبارت دیگر، اگر قرار نیست حزب‌الله از سوریه خارج شود، روسیه نیز نباید گروه‌های نزدیک به ترکیه را تروریست تلقی کند. آن طور که از شواهد امر برمی‌آید، ایران همچون ترکیه حاضر به قربانی کردن گروه‌های نزدیک خود به نفع تروئیکای تازه تأسیس روسیه نیست.
موضوع دیگر اختلاف نظر به سرنوشت اسد برمی‌گردد. ایران و ترکیه هر دو، در پنج سال گذشته، سرنوشت جنگ در سوریه را به آینده اسد گره زده‌اند. و رفتن یا ماندن او در قدرت به موضوعی حیاتی در بحران سوریه بدل شده است. اگرچه بنا به قطعنامه آتش‌بس و مذاکرات سه‌جانبه مسکو، این طور به نظر می‌رسد که ترکیه در مورد اسد کوتاه آمده است؛ اما با جدی‌تر شدن روند صلح، این موضوع دوباره به روی میز مذاکره برخواهد گشت.
برخلاف ایرانی‌ها، روس‌ها نشان داده‌اند که در مورد اسد کاملاً آماده معامله‌اند. این نقطه‌ای است که منافع ایران و روسیه از هم جدا می‌شود. وانگهی، روس‌ها برخلاف ایران با حمله هوایی اسرائیل به مقر حزب‌الله در جنوب لبنان مشکلی ندارند. به عبارت دیگر، منافع استراتژیک روسیه با انگیزه‌های ایدئولوژیک ایران کاملاً هم‌راستا نیست.
ایران، اسد و حزب‌الله مصر‌اند که با بیرون راندن سنی‌ها در حد فاصل دمشق تا مرزهای لبنان، نقشه قومی سوریه مرکزی را تغییر دهند. آنها ۳۰۰ خانواده شیعه را از عراق به حومه دمشق آورده‌اند. این برنامه فرقه‌گرایانه و بلندمدت ایران در کوچ شیعیان به دمشق به نام دفاع از حرم، نه فقط با منافع ترکیه در تضاد است، که در چشم روسیه نیز طرحی جاه‌طلبانه به نظر می‌رسد. شکی نیست که در درازمدت پوتین منافع استراتژیکش را قربانی بلندپروازی‌های ایران نخواهد کرد.