-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

جستجوی این وبلاگ

۱۳۹۶ آبان ۲, سه‌شنبه

حامدکرزی درکنار پوتین: راه نجات، برگزاری لویه جرگه است

حامد کرزی از ایالات متحده امریکا خواست که ناکامی اش را در افغانستان اعتراف کند.



رئیس جمهور پیشین افغانستان، که در حضور رئیس جمهور ولادیمیر پوتین در نشست بین المللی“ولدی”- ا روسیه در شهر سوچی سخن میزد، گفت، همه موفق می‌شوند، اگر امریکا اعتراف کند، که ناکام شده است. به باور او، به این اعتراف مردم افغانستان و قدرت های جهانی و منطقه‌ای، از قبیل روسیه، چین، ایران، پاکستان و هند احترام خواهند گذاشت. 

وی افزود، تمام علامت های ناکامی امریکا در افغانستان دیده می‌شوند، اگر امریکا اعتراف نکند، این ‌بازی انجام نمی‌ یابد. وی خود اعتراف می‌کند، که خود معلومات غربی دارد، فرهنگ غرب را دوست می‌دارد، اما یکی از منتقدان اساسی سیاست های ایالات متّحده امریکا در افغانستان است، زیرا این سیاست ها موفقیت ندارند و به سوی مشکلات جدید و افزایش تند گرایی، رادیکالیزم و هراس افگنی می‌برند:
“من مخالف سیاست امریکا هستم، زیرا تحت نظارت آنها و در حالی که بر حریم هوایی و نظامیان ما تسلط کامل داشتند، در افغانستان داعش ظهور کرد. این ظهور پس از ۱۴-۱۵سالی، که امریکای ها با تمام ذخایر و پول های هنگفت به این جا آمدند، چگونه امکان دارد؟ چرا همکاری بین المللی با ایالات متّحده امریکا در افغانستان، طوری که در گذشته بود، حالا نیست؟
من حالا در روسیه قرار دارم. روسیه به کار امریکا در افغانستان مشکوک است. چرا چین این را همین گونه نمی‌بیند؟ ایران هم با عملکردهای ایالات متّحده در افغانستان مشکل دارد ”.
در ادامه‌ این ادعا حامد کرزی گفت، در افغانستان ‌بازی تندگرایی جریان دارد و چند پرسش را می‌گذارد، که تندگرایی و تروریزم این وسیله و بهانه است، یا ما واقعاً با آنها می‌جنگیم؟ یا ما فقط وانمود می‌کنیم، که با تند گرایی مبارزه داریم؟ یا ما از منافع خود به هر قیمتی دفاع می‌کنیم؟
رییس جمهورپیشین افغانستان مخاطب این پرسش ها را نام نمی‌گیرد و خطاب به حاضرین کرده، حمله‌های هراس افگنی در غزنی ، پکتیا و قندهار را مثال آورد و گفت، تنها در یک روز در افغانستان حدود ۳۰۰ نفر، که همگی جوان بودند و خانواده داشتند، کُشته شده‌اند. وی افزود:
“یگانه راه به آینده این است-ایالات متّحده امریکا در افغانستان باید شرط های جدید همکاری با مردم ما را قبول کنند. دوم. ایالات متّحده امریکا در افغانستان باید باز با همسایه‌‌های ما و قدرت های بزرگ جهانی، پیش از همه چین، روسیه و هند، با اهداف کلیدی، دانسته و شفا ف کار کنند. با نظرداشت این، جامعه بین المللی باید روش افغانستانی حلّ تمام مشکلات موجود را دستگیری کند ”.
حامد کرزی دعوت شورای عالی مردم افغانستان یا لوی جرگه را آغاز راه رهایی از این بن‌بست عنوان و بر همکاری جامعه بین المللی بویژه ، برخورد متمد ن  پاکستان با مردم افغانستان تأکید کرد.
جلسه ۱۴- ام نشست“ولدی”در شهر سوچی روسیه موضوع“تخریب سازنده: آیا از بحران ها نظام نو جهانی پیدا می‌شود؟”- را به بررسی گرفت، که حامد کرزی یکی از عالی رتبه ترین فرد این نشست بود.
 او گفت:
 “از نگاه افغانی‌اش بر عوض“تخریب سازنده”عبارت کرل نیسّیلرادی، یکی از وزیران خارجی روسیه در عصر ۱۹- را درست می‌شمارد، که“‌بازی بزرگ”- را“‌بازی سایه‌‌ها”خوانده بود. کرزی گفت: “ما دیدیم، که آن را چه طور می‌بازند، اما نمی ‌بینیم، که که ‌بازی می‌کند، زیرا آن ها با سایه‌‌ها پوشیده شده‌اند، از این خاطر، ما باید ژرفتر بنگریم. افغانستان، دست کم، دو قرن آخر در سایه بود. نیسّیلرادی در باره“جنگ سایه‌‌ها”میان امپراتوری های روسیه و بریتانیا هنوز در عصر ۱۹ گفته بود، اما بعد از آن هم افغانستان باز هم در مرکز حوادث قرار گرفت. ما برای هر دو طرف ‌بازی می‌کردیم. اما بریتانیای ها از افغانستانی ها زیرک تر بوده‌اند و ما یک قسمت قلم رمان را از دست دادیم ”.
سخنرانی حامد کرزی یک مرور کوتاه به تاریخ افغانستان بود. وی، تقویت اتحاد شوروی ، منحیث یک همسایه افغانستان و یک قدرت بزرگ جهانی در عصر ۲۰- را در عصر ۲۰پدیده نیک ارزیابی کرد: “از سال ۱۹۱۹تا ۱۹۷۹ ما گواه یک دوره دراز از اعتدال در افغانستان بودیم، زیرا ما توازن میان ایالات متحده و اتحاد شوروی را نگه می‌داشتیم. به طور عنعنوی ما بیشتر به اتحاد شوروی تکیه می‌کردیم، بیشتر به آن می ‌نگریستیم و از آن پیروی می‌کردیم، اما هم زمان روابط حسنه با امریکای ها را نگه می‌داشتیم. آنها نیز در ساختمان کشور ما شرکت داشتند. پس از ورود شوروی افغانستان به نقطه داغ“جنگ سرد”تبدیل یافت، یا برعکس، جنگ محض در افغانستان داغ شد ”.
حامد کرزی گفت، در دوره مقاومت با اتحاد شوروی افغانستان میراث فاجعه خود را به دست آوردند. وی افزود، هرچند، از یک سو، اتحاد شوروی تلاش می‌کرد کمونیزم را در افغانستان جایگزین کند، از سوی دیگر، امریکای ها و هم پیمان های شان به مقاومت ما کمک کردند، بویژه پاکستان، می‌کوشیدند از مقاومت ما سو استفاده کنند: 
“ما یک کشور اسلامی، یک کشور معتقد مسلمانی، ولی یک کشور معتدل بودیم. اما آن ها بر این می‌کوشیدند، که ما را به کشور تندگرایی تبدل دهند و دین را به مثابه جنگ افزار علیه اتحاد شوروی استفاده کنند. از این خاطر، آنها مقاومت ما علیه شوروی را پشتیبانی می‌کردند و می‌گفتند، که تا آخرین وقت مانند افغانستان علیه شوروی مبارزه خواهند برد.
انجام این بحران دو بازنده داشت، که یکی، اتحاد شوروی و دیگری، افغانستان بودند. هر دو کشور ما زیان های زیاد دیدند. افغانستان کمی بیشتر، بلکه خیلی بیشتر. ما پیامدهای آن را حتّی امروز می‌بینیم. ایالات متّحده امریکا تا چند مد ت یگانه سوپرقدرت، حتی  ابرقدرت بود. در اروپا همه چیز بهبودی یافت، در پاکستان بیشتر از آن بهبودی آمد، این کشور قدرت هسته‌ای شد، تمام اطلاع ضروری را به دست آورد، اما افغانستان همانا رنج می‌کشد ”.
به قول رئیس جمهور پیشین افغانستان، فاجعه ۱۱سپتامبر کشورش را باز به مرکز اساسی حوادث جهانی تبدیل داد. وی افزود، پس از این فاجعه ایالات متّحده با پشتیبانی سازمان ملل متحد، روسیه، چین، ایران و هند، تا جایی پاکستان و بقیه جامعه بین المللی به افغانستان وارد شدند. وی افزود: “این ورود در مرحله‌های نخستین خیلی موفق و خیلی مؤثر بود و نه برای آن که امریکا قدرت نظامی داشت، من می‌خواهم این را تأکید کنم، نه برای آن که هواپیماهای“ب – ۵۲”داشت، بل مردم افغانستان بار نخست با نیروهای تهاجمی، نیروهای خارجی، همکاری کردند و یک و نیم ماه پس موفقیت به دست آمد ”.
حامد کرزی گفت، در نخست کارهای امریکا در افغانستان شایسته تحسین بودند، از جمله در این دوره معارف، بهداشت ، انستیتوت های دموکراتیک، حقوق زنان محض با کمک مردم افغانستان و همه کشورها، پیش از همه قدرت های بزرگ – روسیه، ایران، چین و غیره در اولویت قرار گرفتند. وی افزود: “این یک همکاری بین المللی امریکا و متحدان امریکا بود، که این همه پیشرفت به دست آمد. اما بعدتر مشکلات پیش آمدند. باز افراطگرایی، باز خشونت، باز تروریزم. ایالات متّحده به سرچشمه‌های آنها توجه نکردند. شروع کردند به بمباران روستاها، کُشتن و زندانی کردن مردم ما. هر قدر این همه بیشتر اتفاق افتاد، همان قدر افراطگرایی جان گرفت ”.
او از روسیه خواست، که با امریکا و غرب در قضیه افغانستان همکاری بیشتر کند، به افغانستان دست کمک دراز نماید، تا مکانیزم های شخصی خود را برای حل مسائل موجوده ایجاد کند: “لطفاً، بازرگانی و سرمایه‌گذاران خود را به افغانستان بفرستید، ما به شما خیلی نزدیک قرار داریم، از این خاطر، بازرگانی شما برای ما خیلی ضرور است ”.
حامد کرزی، که سال ۲۰۰۱با کمک امریکا در افغانستان به قدرت رسید و دست ‌نشانده آن ارزیابی می‌شد، پس از کنار رفتن از قدرت در سال ۲۰۱۴به منتقد جدی آن مبدل شد. همان سال یکی از سناتوران امریکایی اعلان کرد، که حامد کرزی دیگر متحد امریکا نیست. سال ۲۰۱۵حامد کرزی به روسیه آمد و با ولادیمیر پوتین دیدارنمود. حالا بار دوم است، که او با پوتین ملاقات می‌کند. به نظر کارشناسان، کرزی و روسیه موقع همسان دارند. پیش از همه، هر دو مخالف حضور نظامی امریکا در افغانستان و منطقه هستند و هر دو طالبان را نیروی سیاسی مشروع می‌دانند.
پس از آن، که حامد کرزی سخنرانی خود را به پایان رساند، فیادار لوکیناو، مدیر محفل“ولدی”و گرداننده این نشست از او پرسید، که دموکراسی یک نظام بزرگ حکومتداری است، اما در جهان امروز با مشکلات زیاد روبرو شده، نتیجه‌های برعکس می‌دهد، شاید آن به درد افغانستان نخورد؟ شاید یگان کار دیگری را به تجربه گرفت؟”حامد کرزی گفت، که این دموکراسی جان کیری نیست، این باید دموکراسی ما باشد و او نباید بیاید و رأی ما را شمار کند ویا شماری رأی‌دهندگان را در این یا آن منطقه دقیق کند.
پس از این سخنان حامد کرزی و اظهار تشکر مدیر محفل“ولدی”ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه لقمه‌ای پرتافته، در حق جان کیری، وزیر پیشین خارجه امریکا شوخی کرد:
“جان کو حساب را نمی‌فهمد. او ماه ها را یک و دو حساب می‌کند. همین طور، کدام نتیجه نیست (خنده). او بچه خوب است، اما، به نظر می‌رسد، هنوز ریاضی را خوب نیاموخته است”
و حامد کرزی هم اضافه نمود: “به عقب می شمارد!”
با همین شوخی رئیس جمهور روسیه بررسی گفتگوهای حامد کرزی در این نشست پایان یافت.
نشست بحث بین المللی“ولدی”- روسیه سال ۲۰۰۴ تأسیس یافته، حالا از معتبرترین مراکز جمع بندی نخبگان فکری، سیاسی و اقتصادی جهان در روسیه به شمار می‌آید. در نشست های آن افراد رده نخست پیشین، از قبیل نخست‌وزیر، وزیران خارجه ، امنیت و اقتصاد کشورهای جهان، نظیر روسیه، اتریش، ایتالیا، فرانسه، آلمان، فلسطین، اسرائیل، بریتانیا، اسلواکیا، چک و غیره شرکت داشتند. اعضای این نشست پروفیسوران بزرگترین «کارخانه های فکر» و دانشگاه های جهان، نظیر هرورد، کالمبیه، جارج تون، ستانفارد، قاهره، تهران، چین جنوبی، تاکیا، ساربانه و غیره می‌باشند، که در جمع از ۶۳کشور نمایندگی می‌کنند.
در نشستی، که حامد کرزی، رئیس جمهور پیشین افغانستان شرکت داشت، ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه، نبیل فهمی، وزیرخارجه پیشین مصر، والفگنگ شیوسّیل، کنسل پیشین فدرالی اتریش نیز حضور داشتند.

فرید احمدی،
رادیو آسیای میانه،
دوشنبه