-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

جستجوی این وبلاگ

۱۳۹۷ تیر ۲۶, سه‌شنبه

هیرمند در مرکز اختلاف‌ها


کابل اکنون فعالانه به دنبال جذب کمک‌های مالی بین‌المللی برای ساختن دو سد جدید و افزایش ارتفاع سدهای موجود است.




رود هلمند (هیرمند) در مرکز جدال آبی ایران و افغانستان قرار دارد. این رودخانه از کوهستان شمال کابل سرچشمه می‌گیرد و تالاب‌های سیستان در منطقه مرزی دو کشور را سیراب می‌کند.

یک معاهده مربوط به ۱۹۷۳ (۱۳۵۱) آب رودخانه هلمند را بین دو کشور تقسیم کرده: سهم سالیانه ایران ۸۲۰ میلیون متر مکعب است. اما افغانستان در ۴۰ سال اخیر که جنگ هرگز رهایش نکرده، کاملاً به این معاهده وفادار نبوده است.

یک مقام ارشد ایرانی در بخش آبیاری به رویترز می‌گوید:

«قضیه این نیست که ما داریم افغانستان را مجبور می‌کنیم به ما آب بدهد. آنها باید به قرارداد تسهیم آب وفادار بمانند و رضایت ما را در مورد پروژه‌های سدسازی جلب کنند تا از آسیب‌های زیست‌محیطی این پروژه‌ها جلوگیری شود.»

این مقام ایرانی گفته است حامیان مالی بین‌المللی همچون هندوستان که به سرمایه‌گذاری بر ساخت دو سد در مناطق مرکزی افغانستان علاقه دارند،‌ باید پیش از آغاز این پروژه‌های سدسازی با مقیاس بزرگ با ایران مشورت کنند. به گفته او، منتقدان بسیاری نسبت به خطرات زیست‌محیطی این پروژه‌ها هشدار داده‌اند.

یک دیپلمات ارشد هندی در کابل می‌گوید دهلی نو برای ساخت‌وساز سد در افغانستان برنامه‌ریزی کرده اما علاقه‌ای به مداخله در جدال دوجانبه کابل و تهران بر سر آب ندارد:

«دولت افغانستان از ما می‌خواهد به آنها در ساختن سد کمک کنیم. ما طبق برنامه پیش می‌رویم. اما نیازی به گرفتن اجازه ایران برای چنین پروژه‌هایی نمی‌بینیم.»

دیپلمات‌های ایرانی در افغانستان از اظهارنظر دراین‌باره خودداری کردند.

مقام‌های افغان می‌گویند که فقدان سد در افغانستان باعث شده آنها کنترلی بر میزان آب ورودی به ایران نداشته باشند. به گفته آنها، ایران بیش از سهم اختصاص‌داده‌شده به این کشور آب دریافت می‌کند.

مقام‌های وزارت آبیاری افغانستان گفته‌اند که ایران سال گذشته بیش از سه میلیارد متر مکعب آب دریافت کرده است؛ آن هم زمانی که اثرات خشکسالی به تدریج نمایان می‌شد و اکنون ۲۰ ولایت از ۳۴ ولایت افغانستان را با مشکل رویارو کرده است.

اما کنترل طالبان بر سد کجکی در ولایت هلمند رسیدن به توافق را بیش از پیش دشوار کرده. سد کجکی نقطه‌ای است که بر اساس قرارداد ۱۹۷۳، میزان آب ورودی سالانه به ایران باید از آنجا اندازه‌گیری شود اما هیچ مقام دولتی افغان از ۲۰۱۵ موفق به بازدید از آن نشده است.

نصیر احمد دورانی، معاون وزیر کشاورزی و آبیاری افغانستان می‌گوید: «ما می‌خواهیم اختلاف با ایران حل شود اما ملاحظات امنیتی در کار است و کشور ما تحت فشار شدیدی قرار دارد. ایران باید این مسأله را درک کند.» رادیو زمانه