-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

جستجوی این وبلاگ

۱۳۹۷ شهریور ۱۸, یکشنبه

از نام احمد شاه مسعود بین مردم تقسیم بندی راه نیاندازید


غرزی لایق

یک یادآوری بایسته



مسعود جز جدایی‌ناپذیر تاریخ معاصر افغانستان، چهره‌ی پرآوازه‌ی «جهاد» و سیمای شناخته‌شده‌ی جهانی است. نورسته‌های ما در شناختِ مسعود و زنده‌گی پرآوازه‌ی وی باید از همین دریچه داخل گردند!

هفته‌ی شهید را از روزِ قتلِ عبرتناکِ احمدشاه مسعود آغاز می‌کنند. سیمای مسعود در «بغرنجی» عنوانی که به وی بخشیده اند و قهرمان ملی اش خوانده اند، بیشترینه توده‌های جناح‌های تاجیک و پشتون در مرزبندی تصنعی قومی را طی سال‌های اخیر متأثر می‌ساخته است. با دریغ، مسعود، زنده‌گی و تپنده‌گی وی در نمونه‌ی «قهرمانان ملی» پیش و پس از وی، هرگاه در یک شاخه سببِ بسنده‌گی و سرفرازی می‌گردیده، در بدنه‌ی دیگر، با اندوه، موجبِ کینه و کیفر می‌شده است. 

فهمِ امروز ما از مسعود، زنده‌گی و کارنامه های او، پیش از هر چیز دیگر، برابر است به مدارِ باور‌های حزبی و فریبنده‌گی‌های آموزه‌ها و آزموده‌های فردی و جمعی دیروز ما. بیرون از اراده‌ی هر کدام ما، فهمِ ما از مسعود، بیگمان با چرکِ قومی‌اندیشی و پندارِ ناروای خودی و ناخودی که به هیچ وجهه از ما نیستند، شکل یافته و در تن‌‌پوشِ ناسازگار و بی مروتِ «سوگ ما» و «سوگ آن‌ها»، وادی حسرت و نفرت میان آدم‌ها را پهناورتر ساختند. فهم ما از مسعود، به تقصیرِ جنگ و بازی‌های شیطانی، با دریغ، خیلی سیاه و یا خیلی سفید است. 

مسعود در گستره و پهنای بودنِ آگاهانه‌ی خویش هیچ کمی و هیچ برتری با نام‌آوارانِ زادگاه زخمی ما، پیش و پس از خود نه دارد. هر مثبت و منفی و هر راستی و کجی که شاملِ حالِ زمام‌داران، سپه‌سالاران، پیشگامان، پهلوانان، قوماندانان و برگزیده‌های تأریخ این سرزمین، حداقل در سه صد سال اخیر گه شماری آن می‌گردد، مسعود نیز از آن ها جدا و بیگانه نبوده و نیست. هر ناروایی را که بر پیشانی مسعود برچسپ می‌زنیم، گاهی، بدترینش را در منش و کنش پیشنیان وی می‌یابیم و هر روایی را که به حساب مسعود درج می‌کنیم، گاهی، بهترینش را در پیشینیان وی تشخیص می‌دهیم. فردیتِ مسعود زاده‌ی سرراستِ و بدون چون و چرای شرایط عینی و ذهنی روزگاریست که وی در متن آن به مثابه‌ی یک شخصیت نظامی-سیاسی به دنیا آمد، به بلوغ رسید و به انجامِ خوش‌نام شتافت. 

یادشان گرامی باد!