-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

جستجوی این وبلاگ

۱۳۹۷ بهمن ۷, یکشنبه

کورس قصیرالمدت برای شهردار جاهل هرات


سرك و خيابان- استاد حمیدالله مهرورز


نميدانم شهردار محترم هرات معناى سرك را ميداند يا نه، آن را در فرهنگى ديده است يا نه. اما در مورد خيابان در هر فرهنگ قديم و جديدى كه مراجعه كنيد، توضيحات درخورتوجهى خواهيد يافت. اگر خبر نگارى برود و از شهردار هرات بپرسد كه "سرك" يعنى چى؟ گمان ميبرم كه توضيحى بيشتر از يك جمله نخواهد داشت و منبعى براى سخنانش نخواهد داد. اما در مورد خيابان در تمام جغرافياى زبان فارسى گواهان و منابعى ميتوان يافت. اين را من در يك گذر كوتاه از سايت انترنتى دهخدا نقل كرده ام:

"خیابان . (اِ) گلزار. (ناظم الاطباء). || چمن . (یادداشت مؤلف ). || رسته ای که در باغ می سازند برای عبور و مرور و کنارهای آنرا گل کاری می کنند. (از ناظم الاطباء). راهی که در میان صحن چمنها باشد. (آنندراج ). روشی که در باغها می سازند و در میان آن راه دارند. راه ساخته و بیشتر در میان دو صف درختان باغ . (یادداشت مؤلف ). گذرگاهها که میان باغچه ها و درختها بطول و عرض باغ ترتیب دهند در برابر یکدیگر. (از انجمن آرای ناصری ) : 
یکی باغ ماننده ٔ آسمان 
خیابان آن چون ره کهکشان .
استاد (از انجمن آرای ناصری ).

"دل من باغبان عشق وتنهایی گلستانش 
ازل دروازه ٔ باغ و ابد حد خیابانش .
(از انجمن آرای ناصری ).

"|| هرکوی راست و فراخ و دراز که اطراف آن درخت و گل باشد.(ناظم الاطباء). کوی . شارع . (یادداشت مؤلف ). راهی ساخته شده بین دو رسته ساختمان در کنار آن و این بیشتر در شهرهاست و در بیابان راه ساخته شده ٔ بین دو قطعه از بیابان .
"- خیابان بندی ؛ احداث خیابان در شهری یا در باغی یا در هر فضائی و مکانی 
"- خیابان بندی کردن ؛ خیابان در مکانی ایجاد کردن و آن معمولاً با تسطیح کف محل عبور با سنگ فرش کردن یا آسفالت کردن یا جز آن همراه است و در دو طرف آن بیشتر درختکاری می کنند و نهر احداث می نمایند. (یادداشت مؤلف ). راست ساختن خیابان به رسم معهود. (آنندراج ) : 
"خوش خیابان بندیی کردند در بستان ما.
ارادت خان واضح (از آنندراج )."
توضيحات در زمينه طولانيست و ادامه دارد، براى جلوگيرى از درازى كلام من نقل نكردم.