-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

جستجوی این وبلاگ

۱۳۹۷ دی ۲۳, یکشنبه

ایران در دام طالبان افتاد؟ تحلیل




مذاکرات رژیم ایران و طالبان سبب به وجود آمدن انتقاداتی شدید در کابل شده است. برخی مسئولان دولت افغانستان نسبت به این قبیل مذاکرات معترض هستند و معتقدند رژیم ایران بدون هماهنگی دولت قانونی مستقر در افغانستان در حال مذاکره با گروه بنیادگرای طالبان است.

طی سالهای گذشته برخی کشورهای غربی و عربی باب مذاکره با طالبان را به شکل مخفیانه و آشکار باز کردند. اما تفاوت آن مذاکرات و مذاکرات رژیم ایران و طالبان در دو نکته است.

تفاوت نخست آن است که دولت‌های دیگر از آمریکا و اروپا تا کشورهای حوزه خلیج فارس با پرونده‌های متنوعی در حوزه سیاست خارجی که همگی آن به یکدیگر گره خورده باشد مواجه نیستند و اساسا بسیاری از آن کشورها از نگاه جامعه جهانی بخشی از بحران‌های منطقه خاورمیانه محسوب نمی‌شوند. از همین رو حتی مذاکره آنان با گروهی بنیادگرا همچون طالبان نیز نمی‌تواند برای آنان سبب بروز چالش و تنشی تازه در حوزه سیاست خارجی شود.

اما در نقطه مقابل، حکومت ایران است که پرونده‌های باز در حوزه سیاست خارجی آن به یکدیگر گره خورده‌اند و می‌توان به جرات گفت هر اقدامی می‌تواند سبب بروز چالش گسترده در سایر حوزه‌های پر تنش سیاست خارجی شود. بنابراین، مذاکره بدون برنامه‌ریزی و یا در زمان نامناسب با گروهی همچون طالبان شاید در ظاهر اقدامی شبیه به همان اقدامی باشد که دیگر کشورها از چند سال پیش آغاز کرده‌اند اما در عمل سبب پیچیده‌تر شدن چالش‌های عرصه دیپلماسی خواهد شد.

تفاوت دیگر میان مذاکرات رژیم ایران با طالبان به نسبت مذاکره سایر کشورهای با این گروه در این نقطه است که دولت افغانستان هنوز هیچ چراغ سبز و سیگنال مثبتی را نسبت به این مذاکرات اعلام نکرده است و اظهارنظرها و شنیده‌ها حاکی از آن است که این قبیل مذاکرات مورد تایید و حمایت دولت افغانستان نیست.

این عدم تایید کابل فضایی را ایجاد می‌کند که تنش‌ها میان رژیم ایران و همسایه شرقی نیز افزایش پیدا کند؛ امری که خطری آشکار برای موقعیت جمهوری اسلامی در شرایط امروز خواهد بود.

برخی تحلیلگران با کنار هم قرار دادن موارد پیش گفته به این نتیجه می‌رسند که آنچه دیپلمات‌های جمهوری اسلامی از هدف مذاکره با طالبان می‌گویند، با واقعیات منطبق نیست و نمی‌توان پذیرفت که چنین مذاکراتی به دلیل کمک به طرح صلح افغانستان است.

این گروه از تحلیلگران با اشاره به دو نکته انتقال نیروهای داعش به افغانستان و همین‌طور حضور طالبان در بخش‌هایی از مرز افغانستان و ایران اهداف مذاکرات امنیتی و سیاسی جمهوری اسلامی و طالبان را نه طرح صلح افغانستان بلکه مقابله با خطرات امنیتی می‌دانند.

بر مبنای این دیدگاه نیز این پرسش وجود دارد که آیا می‌توان برای تامین امنیت کشور به قول و قرارها با گروهی همچون طالبان امید بست؟!