-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

جستجوی این وبلاگ

۱۳۹۸ اردیبهشت ۲۴, سه‌شنبه

مهدی غبرایی در باره محمد قاضی


ازمجله شب های بخارا- اختصاص یادنامه استاد محمدقاضی مترجم معروف بهترین رمان های دنیا



مهدی غبرایی به ویژگی های ترجمه محمد قاضی اشاره کرد
نثر مسجع موزون به وضوح از این نمونه و بسیاری نمونه های دیگر از جمله شروع رمان، خوانندۀ علاقه مند و پرحوصله را به وجد می آورد که چون من دلش می خواهد بارها محض انبساط خاطر این قسمت ها را بخواند؛ البته همۀ کتاب به این نثر و با این صلابت و مهابت و استواری نیست و چه بسا در اصل نیز چنین بوده است.
پس شیرین زبانی و احاطه و تسلط به نثر پارسی و اجرای دقیق و توأم با حوصلۀ آن و آفرینشگری توأم با ظرافت و صرافت طبع شد اصل دوم.
سوم: دقت به داستان و فضا و آنچه در آن می گذرد. در هنگام بازترجمۀ آوای وحش جک لندن که ۵۷ سال پیش پرویز داریوش آن را ترجمه کرده به نکته ای برخوردم که ذکر آن در اینجا خالی از لطف نیست. همینجا بگویم که از همۀ آن هایی که نام بردم، نکته ها آموخته ام و اگر برخی از این ایرادها را این شاگرد متذکر می شود، دلیل کم اهمیتی کار آن بزرگان نیست. که بزرگش نخوانند اهل خرد / که نام بزرگان به زشتی برد.
باری من بنا به ضرورتی که احساس کردم سه ترجمه از ترجمه های پرویز داریوش را مجددا ترجمه کردم که جهت جلوگیری از اطالۀ کلام جزئیاتش را می گذارم برای مجالی دیگر.
و اما در آوای وحش که داستان سگی است که از اهلیت به سوی وحشیگری و بدویت می رود، در اواخر رمان سگ مورد بحث  به نامباک در ترجمۀ پرویز داریوش با ده تا گرگ در می افتد و لت و پارشان می کند. خواننده از خود می پرسد چگونه سگی هر چند به وزن ۷۰ کیلو و ورزیده، حریف ده گرگ درنده می شود! در هنگام ترجمه فهمیدم این ها گرگ (wolf) نیستند، بلکه جانوری هستند که نویسنده از آن ها به اسم wolverine نام برده. در مراجعه به اینترنت، معادل و عکس و مشخصات این جانور را دیدم و فهمیدم جانور خرس سان درندۀ نسبتا کوچکی است، به وزن حداکثر ۲۷ کیلو و به نام دَلّه. خوب اینجا منطق داستان به دست می آید. نکتۀ شگفت انگیز اینکه محمد قاضی در ترجمۀ سپید دندان در همان سال ها (حتما از زبان دوم-فرانسوی) این نام را درست معنا کرده. به همین دلیل وقتی ناشر از من خواست سپید دندان را هم ترجمه کنم قبول نکردم. البته دلایل دیگر هم بوده از جمله توانایی قاضی در صحنه های توصیفی فراوان کتاب. 
من که پروردۀ مکتب اینان هستم شاید بتوانم مکالمات را امروزی تر کنم. اما تردید دارم در صحنه های توصیفی و در آفرینشگری به پای استاد برسم.”