-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

جستجوی این وبلاگ

۱۳۹۸ بهمن ۸, سه‌شنبه

شدت بیماری امیر، سبب از دست رفتن جان هزاران نفر شده بود


نقاط عمده یافته های جاناتان لی محقق انگلیسی در باره مریضی عبدالرحمان خان
کتاب مرض الملوک، متن انگلیسی، برگ 214

امیرعبدالرحمان خان هنگام اقامت در بلخ در سال 1888 چشم انتظار رسیدن پزشک انگلیسی از هند بود. به مدت هجده ماه، بلخ را عملاً به پایتخت موقتی تبدیل کرد و درین مدت « سلطنت کشتار» بنا نهاد و زنده گی بسیاری از جماعات ساکن در ترکستان افغانی را برباد داد. در واقع قساوتی را که امیر در ترکستان در پیش گرفته بود، رابطه اش با انگلیس را تا مرز انقطاع نزدیک کرد.
هرچند امیر، هدف ازین کشتار ها کاهش نافرمانی مردم عنوان می کرد، از انهدام مرگبار مردم در ترکستان به درستی دانسته می شد که بیماری کشنده امیر نه تنها توان بدنی وی را فرسوده بود بلکه نیروی روانی اش را هم از کار انداخته بود.

درهمین جریان نیروی بدگمانی و بی رحمی امیر دو باره به اوج رسید و اقدامات ویرانگری را علیه نفرات اسحق خان که تهدیداتی را علیه پادشاهی وی به وجود آورده بودند؛  به کار گرفت. درین که راه اندازی خشم و ددمنشی در ترکستان اثرات مستقیم بیماری اش بود و بالنتیجه روانش را خراب کرده بود؛ تردیدی وجود نداشت. می توان گفت که تا سال 1889، تاریخ سلطنت وی با بی رحمی های مدهش دربرابر اقوام افراد و نفرات مذهبی همراه بود.

به حواله آقای گری، پزشک خاص عبدالرحمان خان که از یک سال پیش درمحضر وی حاضر می بود، مریضی امیر در سال های 1889 تا 1890 به حدی وخیم گردید که مجبور شدند وی را حین سفر با تخت روان انتقال بدهند. موازی با تشدید وضعیت بیماری امیر، اعمال فشار و قلع و قمع مخالفان هم درحال افزایش بود. گری در ژورنال خویش نگاشته است که امیر در معرض حملات سخت مریضی قرار داشت که هم از نظر بدنی و هم از نظر وضع روحی بروی اثر گذاشته بود. در 1889 امیر بر اثر شدت بیماری نقرس در قسمت چپ بدن به ویژه در بازو، دیگر نتوانست مجلس دربار را برگزار کند. فشار درد به اندازه ای طاقت فرسا بود که بازوی چپش بیخی از کار افتاده بود. 
یک هفته بعد، روزنامه نویس کابل ( که البته مردی انگلیسی بوده) که او را درترکستان همراهی می کرد گزارش داد که مریضی چهره ظاهری اعلیحضرت را تغییر داده است....