-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

جستجوی این وبلاگ

۱۳۹۸ بهمن ۲۰, یکشنبه

مذاکرات صلح با طالب، اکنون تابع مسآله آب است.


یک اطلاع مستقل از گردش یومیۀ رسانه ها حاکی است که بن بست بین امریکا، پاکستان، هند و ایران بر سر شرایط نصب یا درآمیزی طالبان در نظام سیاسی افغانستان به مسأله مدیریت آب افغانستان کشیده شده است.  تمایل بین المللی درین زمینه به سوی هند است که مدیریت داخلی و بین المللی آب افغانستان را در دست داشته باشد. آب، مهم تر از بحث امنیتی و در واقع مبداء جنگ و صلح است. پاکستانی ها از مهندسی منابع آب مشوش اند؛ اما ازین که طالبان در مسند قدرت درکابل جا می گیرند، مسایل جنگ و صلح پایدار را به مرحله پسا توافقات ارجاع داده اند. تئوری مشترک این است که آب افغانستان بخشی از ثروت حیاتی بین المللی است و استراتیژی کشور ها درین زمینه به کار افتاده است. انحصار مدیریتی یا تمدید جریان وحشی و بی هدف آب، دیگر یک فرضیۀ کلاسیک است و مجمع متخصصان قدرت های منطقه و جهان روی طرحی کار می کنند تا آب افغانستان علاوه بر درآمد زایی دایم برای افغانستان، در رفع نیازهای روز افزون بین المللی به کار گرفته شود. بدین ترتیب، قرار است روی تنظیم مسیر آب به شکل گردش در یک دایرۀ گسترده و پیچیده ( فراتر از پاکستان) توافقاتی به دست آید.
قدرت های منطقه و بین الملل درین زمینه حاضر به دادن تضمین های پایدار اند. مدیریت گردشی آب به هیچ کشوری زیان نخواهد زد؛ اما افغانستان را به محور استراتیژیک صلح و توسعه مبدل خواهد کرد. آب افغانستان حتی به ارتفاعات صعب العبور مرزی مشترک بین تاجکستان، پاکستان و چین هدایت شده و به سوی هندوستان و سپس به ترکیه جاری خواهد بود. منابع آب تاجکستان نیز سرنوشتی مشابه به منابع آبی افغانستان دارد.
بنا برین، پروسه تبدیل طالبان از یک گروه خشن تروریستی به یک جریان سیاسی قابل اعتماد و کوچاندن آن ها از پناه گاه های راهبردی آی اس آی، زمان بگیر، پرمخاطره، شکننده و دشوار است. نگرانی دیگری هم وجود دارد. درصورت استقرار احتمالی طالبان در محور قدرت درکابل، در یک بازۀ زمانی معین، خطر ظهور یا شکل گیری انواع دیگر طالبان از جمله «طالبان ایران» و«طالبان هندوستان» را بالفعل افزایش می دهد. آی اس آی از پیشروی یک قدم دیگر به هندوکش جنوبی راضی است اما به آینده کار مطمئن نیست. معنی این سخن آن است که حربه ای جنگی، مذهبی و قومی به نام طالبان، هیچ گاه «سیاسی» نخواهد شد؛ همیشه در قیمومیت پاکستان باقی می ماند. مشکل کلیدی آن است؛ تا زمانی که جریان طالب، شکل و ماهیت«سیاسی» خود را اثبات نتوانند، هرگز چانس اشتراک پر رنگ در نظام آینده را نخواهند داشت.