-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

جستجوی این وبلاگ

۱۳۹۹ مهر ۹, چهارشنبه

پارسی و دری، روح واحد دارند؛ هیچ یک «خارجی» نیست

نویسنده: عزیزآریانفر، پژوهشگر سیاست و تاریخ



 بنا به همه داده های علمی و تاریخی و به گواهی  و اجماع همه دانشمندان علوم زبان شناسی، لنگوستیک، ایتمولوژی  و تاریخ  نام تاریخی، جهانی و عامیانه زبان ما پارسی است. نام دیگری ندارد‌. دری یکی از نام های زبان پارسی در یک برهه زمانی چهار، پنج سده یی یعنی از دوره سامانی تا دوره تیموری بود که در واقع ویژه دبستان  خراسانی شعر پارسی می باشد‌ . نخستین بار  از زبان پارسی در آثار نثری دوره سامانی همچون زبان درباری یا دری ستایش شده است. نخستین سخنوری که زبان پارسی را دری خوانده است، فردوسی است‌. پیش از فردوسی هیچ شاعری زبان پارسی را با صفت دری نستوده است. برخی دانشمندان تاجیکستانی بر آن اند که نخستین سخنوری که زبان پارسی را دری خوانده بود، آدم الشعرا رودکی سمرقندی بوده‌ اما با توجه به‌ این که بخش بزرگی از اشعار وی از میان رفته است، کنون اثبات مستقیم مساله ممکن نمی باشد.  به پنداشت آن ها فردوسی غیر مستقیم بر این امر گواهی می دهد:

بگفتند پارسی دری.... 

با این هم در دوره شعر خراسانی، سخنوران در سروده های شان بیش از1000 بار این زبان را پارسی خوانده اند. تنها در حدود 100بار ترکیب  پارسی دری و نیز  دری هم دیده می شود. 

پیش از دوره سامانیان سندی در دست نیست که کسی زبان پارسی را دری خوانده باشد. پس از تیموریان هم نام دری متروک می شود و دیگر به کار نمی رود. تنها استثا در این زمینه اشرف خان هجری، پسر خوشحال خان ختک است که می نویسد.: آفرین ای ختک به نظم دری.

چنین بر می آید که: آخرین سخنورانی که زبان پارسی را در اشعار خود دری خوانده بودند، جامی و نوایی بوده اند. 

در جهان تا میانه های سده بیستم در همه کشورها و در همه اعصار زبان ما به نام پارسی یاد می شده است و کسی دری را نمی شناخت. مردم عوام بیسواد نمی دانند که دری چیست و چه معنا می دهد.

به هر رو، نام عمومی و سراسری، جهانی و تاریخی زبان ما پارسی است. دری یک نام ادبی برای یک دوره کوتاه بود. 

با توجه به این که زبان پارسی کابلی در کنار زبان پارسی تاجیکی و ایرانی یکی از سه گویش زبان پارسی است، می شود آن را پارسی دری گفت. اما تنها دری خواندن آن به لحاظ تاریخی و علمی درست نیست و سخت زیانبار است. چه پارسی به تایید کنگره جهانی زبان شناسان جهان در برلین 1872 در کنار سانسکرت' یونانی و لاتین، یکی از چهار زبان کلاسیک جهان باستان شناخته شده و از شهرت جهانی برخوردار است و پایین آوردن آن در حد یک زبان کوچک محلی، پروژه سیاسی و جفای بزرگی در حق150 میلیون گویشور این زبان شکوهنده و بالنده است.