-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

جستجوی این وبلاگ

۱۳۹۹ شهریور ۱۷, دوشنبه

پشتو زبان جنت است!؟



بخش دوم 
واژه ی شریک...

نوشته ی محمد عثمان نجیب.




در بخش اول یاد شد که ما تنها اندرباب پیشینه و پسینه گی واژه ی (شریک) بحثی داریم.
زنجیر پیچ بودن الفبای فارسی دری و پشتو با الفبای عربی و عجین شدن واژه های بی شمار عربی در ادبیات فارسی و پشتوی کشور ما به دلایلی، از جمله دلیل دینی و اسلامی اجتناب ناپذیر است.
حتا ایرانی که مدعی داشتن زبان ناب و بی دغدغه ی فارسی است، بیشتر از همه وابسته گی وام گیری واژه ها را دارد.
گذشته از گپ و گفت های سیاسی و کهنی، باید بپذیریم که اگر ایرانیان کاری برای زبان فارسی دری نه کرده بودند، ما هیچ گاه دارای یک زبان کامل نه می‌بودیم.
چون از آزمنه های دور مجال اندک رسمی بالنده گی برای زبان فارسی دری را داشته آیم. با آن امتیازی که زبان فارسی دری همیشه زبان درباری ها و سلاطین بوده که مستبد ترین آن عبدالرحمان خان بود.

تیغ کین مهار سازی بال گستری مدام به گردن فارسی دری فرو رفته و بار ها زخمی اش کردند.
حتا محمود طرزی که ما پدر مطبوعات کشور می خوانیم اش، دشمنی آشکارا با زبان فارسی دری داشت.
به هرحال، با کاربرد واژه های نا آشنا به فرهنگ گفتاری و نوشتاری ما در گاه و جاه و یا در موارد خاص، خود ما ناشیانه و نا پخته شده بر پیکر زبان فارسی دری خنجر  خلنده یی می زنیم. و در مورد پشتو هم چنان.
همین هایی که زبان زیبای پشتو را وسیله ی استفاده های خود غرضانه ی سیاسی و تباری قرار می دهند و گاهی آن را زبان جنت می دانند، هیچ گونه کار علمی و پژوهشی زبانی را انجام نه داده اند و فقط در بازی با کلمات و پس و پیش کردن جملات مردم را و خود را فریفته اند. مدعیان دروغین دفاع از پشتو و زبان پشتو خود وام گیر های بی کم و کاست واژه های عربی و فارسی در زبان  پشتو هستند و کاری به زبان مادری خود نه کرده اند.
بر شمارید، حمزه بابا مدعی است که با پشتو به جنت می رود. 

سروده هایی را که به او نسبت می دهند و به نام  غزل نشر می کنند

از غزل تا حمزه تا جنت و اغیار و جشن و خال و نیت 

نود درصد استعارات عربی یا فارسی دری دارد.

( زه به جنت ته د پښتو سره ځم

تل به په لار د مـــــــــــــــــــــېړنو سره ځم 

یمه پښـــــــــــتون د پښـــــــتنو سره ځم  

د ملـــــیت نمـــــــــــــــــــره د پرخې په څېر  

ســـــــــــــتا د دې شوخو پلوشو سره ځم  

دا چـــــــــې خــــــــــرد هم په ملت ځاروی  

زه دې همــــــــــــداسې لـــــــېونو سره ځم  

پام کـــــــــــــوه زه هغـــــــــــــــه نظر نه یمه  

چــــــــــــــــې به په دود د سپېلنو سره ځم   

وایی اغـــــــــیار چــــــــــــې د دوزخ ژبه ده  

زه به جنت ته د پښــــــــــــــــــــــتو سره ځم

راســـــتنېدى چې نه شی وخت خو نه یم

خـــــــــو د حــــــــالت د تقاضــــــو سره ځم

کړمه جــــــــــهان چې د پښــــــتون ځملی

د خـــــــــپلو پېغلو حـــــــــوصلو سره ځم

وړم مســـــــــــتقبل ته د ماضی روایات

زه د خپل حـــــــــــــــــال د ولولو سره ځم

څــو چې راغونډ په یو مرکز یې نه کړم

هرې تپې ته د جرګو ســــــــــــــــــــره ځم

پښتو ژبه

په پردۍ ژبه خبرې پښتون نه کا 

بې لیلا بله سودا خو مجنون نه کا

څو د خپل ادب باران باندې ونشی 

بل باران به د قام فصل زرغون نه کا

غېرو ژبو کړې لاهو پخپل تهذیب کې 

بې پښتو به دې اوس هیڅوک راستون نه کا

خپلې ژبې خپل تهذیب وته چې شا کا

ملګرتیا له هغه قامه ژوندون نه کا

اوله خپله ژبه، پسته نورې ژبې

بې بنیاده عمارت خو سمون نه کا

فرنګیان د پښتو ژبې خوشه چین دی

خو دې درمن ته نظر هم پښتون نه کا

بې له دې که ټول جهان هم ورته پرېږدې

بل میراث به ستا نسلونه ممنون نه کا

پاڅه پاڅه د عمل جذبه پیدا کړه

یو ملت هم ترقی په افسون نه کا

غزل

په ساده سترګو کې دې غلا پېژنم

هر څه دې پېژنم چې تا پېژنم

زه خو څه نه وایم موسېږې ولې

بې لوظه یاره زه خو تا پېژنم

جار دې له زلفو نقاب مه اچوه

زه خو هم شپه او هم سبا پېژنم

ته به مې پېژنې دروغ به نه وی

زه خو دې ښکلیه په رښتیا پېژنم

کله ساقی کله پیالې ته ګوری

زه به محفل کې وارخطا پېژنم

د ډېره سوخته په خندا شوې حمزه

دا  دویم رنګ دې له ژړا پېژنم

غزل

زړه دې بد شی سم چې تاته په کاته شم

چې درنه شم، وایې څه شو؟ وایه څه شم؟

جګې جګې که مې ته په زړه کې زړه شې

درېغه درېغه چې دې زه په زړه کې زړه شم

څومره زه یم یاره ستا د دیدن تږی

چې دې مخ ته کړم نظر اوبه اوبه شم

هېرونکیه بیا به وایې څه مې ورک وو

لکه یاد کله درپېښ چې ستا په زړه شم

څه خبرې  مې په زړه دی خو سلګۍ شی

طوفانی سترګو ته ستا چې په کاته شم

زلفې پرانیزه پرېشان یم د شوګیر نه

په دې ګڼ سوری چې جمع زړه اوده شم

شمع رویه چې رقیب ته په خندا شې

لکه دود دې د محفل نه په واته شم

شور او زوږ مې حوصله د لوی منزل شی

ګڼې یم د همت زانړی چې په تله شم

جشن خال یې د محراب وروځو امام دی

حمزه  نیت کړه که واهه او که باښه شم )

یا آقای امین امان زی که خود را معرفی می کند. در چهار سطر چندین واژه ی عربی و فارسی را کار برده است.
کما این که نام و تخلص شان هم چنان عربی است.
 ( افغانانو لپاره تاریخی، کلتوری او پوهنیزی لیکنې
درباره من
بشیر احمد امین امانزی وردګ، د وردګو د ولایت اصلی اوسیدونکی یم، ما خپل ابتدایی تحصیلاتی د سپین کلی په عالی لیسه کې په لوړه درجه سرته رسولی دی. او خپل لوړ تحصیلات مې د کابل پوهنتون د ژونالیزم په څانګه کې سرته رسولی. او، اوس مهال په کابل کې د ملی دفاع وزارت د نشریه په اوونیزه کې د کمپوټر کار په حیث دنده ترسره کوم. زما یوازنی مقصد خپلو ګرانو هېواد والو خدمت کول دی. چې وایې الله، هېواد، دنده ادامه...) و به این ترتیب حتا از آقای متعصب ترین انسان افغانستان هر چی بخوانی و بشنوی همه اش آمیزه های فارسی و دری دارند که به ناگزیری وام گرفته اند. 


در این جا اثر گذاری هر چند کم تر استادان گرامی گذشته و معاصر زبان فارسی دری افغانستان در باروری زبان فارسی دری بر عکس زبان پشتو است و فرا خور ستاینده گی.
مورد مهمی را که در پسینه سال های نشرات و مطبوعات و خبرگزاری های رسمی و حتا تشریفاتی و گفتاری می یابیم کاربرد کلماتی است که باوجود قرار داشتن در طیف های مختلف گفتاری زبان های بیشتر تجاری دری و پشتو، به گونه ی گسترده و بی نمک در ادبیات گفتاری و نوشتاری روزانه ی ما رخنه کرده اند. 
 از آن میان ( شریک ).
 ریشه ی کاربرد  این واژه بیشتر بر می گردد به پاکستان و قبایل مرزی شرقی کشور حتا در درازای چند هزار کیلومتر مساحت هم مرزی بین ما و پاکستان.
در هیچ سند کهن نگاری (تاریخی) و ادبی و هنری و فرهنگی و سیاسی و اداری کشور اعم از پشتو و پری موردی را سراغ نه داریم که از واژه ی (شریک) به جای یک واژه ی امر یا یک روایت یا یک هم رسانی کار برده شده باشد.
گاهی احساس می کنی که این مخمصه سرایی ها تار و پود وجود همه زیر مجموعه های علمی و آموزشی و پژوهشی و اداری کشور ما را در نوردیده و مانند بیماری های ساری کرونای امرور و طاعون دی روز همه را در هم آمیخته است.
چرا؟ ما بی نیاز و با نیاز و بی هیچ رعایتی واژه ی (شریک) را نور چشمان گفتار و نوشتار خودمان ساخته ایم.
من فکر می کنم آن چه که وحدت را به معنای اصلی آن در کشور ما بار اورده، نفوذ و تأثیر گذاری نامأنوس همین واژه در زبان های ما است.
حالا:
واژه ی (شریک)  را تمام منابع علمی و پژوهشی زبان ها به خصوص زبان عربی گاهی به معنای خاص و زمانی هم به معنای عام به کار می برند.
واژه یاب ها، بزرگ ترین واژه نامه های فارسی مانند دهخدا، معین، عمید و در این تازه گی ها دانش نامه ی بزرگ اسلامی تارنمای های مختلف و قاموس های زبان و آثار پارینه نگارانی که صدها بار شیوا تر و زیباتر از نگاشته های امروز اند، به (شریک) معانی مترادف و هم سان و معادل داده اند. این ها به هیچ عنوان بیان کننده ی آن چی نیستند که ما آن را به جای هم رسانی، در میان گذاشتن یا مطرح کردن و حتا اطلاع رسانی و اطلاع دادن و آگاهی دادن کاربرد بدهیم.
من این جا یک تعریف کامل از واژه نامه ی دهخدا را در مورد (شریک) به شما تقدیم می کنم.‌
ادامه دارد....