-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

جستجوی این وبلاگ

۱۳۹۹ آبان ۳۰, جمعه

کُشتی نرم بین قانون، شریعت و سنت


نشر پیوستار کتاب وادی گرگ ها

رزاق مأمون – بخش (۳)




 

با این حال جبران آزاری که به احساسات عمومی وارد شده بود، دشوار به نظر می رسید. زنی به نام شکریه که سه روز پس از حادثه از مسجد و زیارتگاه شاه دوشمشیره، محل قتل، بازدید می کرد به بی بی سی گفت که این حمله ای "نه فقط به فرخنده، بلکه به همه زنان افغان بود. آن ها همه ای ما را کشته اند."

دولت در نخستین اقدام بساط خادم های زیارت گاه ها و تعویذنویسان را از زیارت شاه دو شمشیره و زیارت ابوالفضل درمرکز شهر کابل برچید. در افغانستان معمولا غیب گویان و جادوگران در نزدیکی یکی از زیارت‌ها و مراکز مذهبی برای خود دم و دستگاه راه می‌اندازند. اکثریت قاطع مشتریان تعویذ نویسان زنان و دختران اند و به ساحران ملانما «عقیده راسخ» دارند.

اما بنا به گزارش منابع رسمی، در سراسر افغانستان در حدود ۱۵۰ هزار الی ۱۶۰ هزار مسجد وجود دارد که از این تعداد فقط ۵۰ هزار امام و موذن رسمی هستند و اطلاعات کامل درباره آنها در وزارت ارشاد، حج و فرهنگ افغانستان وجود دارد. هیچ منبعی از فعالیت غیر رسمی مساجد و ملا ها در گوشه های دور دست این کشور اطلاعی ندارد. آن ها  با اطمینان ادعا می کنند که خود مسلمان اند و هر آن چه انجام می دهند «مطابق احکام شرعی» است. درعمل، عمر وعده های حکومت خیلی کوتاه بود. زمامداران تمایل و اراده ای برای مقابله با احساسات سنتی و سخت جان مؤمنان از خود نشان ندادند.

همه چیز به حالت اول برگشت. دعا نویسان روحیه خود را از دست ندادند. هیچ لوحه و اعلانی پائین کشیده نشد. حتی برخی از تعویذنویسان ادعا دارند که می‌توانند هر دردی را درمان کنند، از جن گرفتگی تا علاج بی اولادی، باز کردن بخت دختران، رسانیدن نامزد ها به کرسی پارلمان، نرم کردن قلب شوهر، رسیدن عاشقان به همدیگر و حتی دریافت ویزای کشور های خارجی. برچیدن بساط صد ها دعا نویس از خیابان ها و دکان ها اگر نا ممکن نباشد، دست کم به ابزار و امکانات فراگیر نیازمند است. هیچ مرجعی ظاهراً از نبرد با این قشر چیزی به دست نمی آورد.

سید محسن پاچا، یکی از تعویذ نویسان در ولایت ننگرهاردر شرق افغانستان می‌گوید:" من از پدر این خدمت حسنه را اجرا می‌کنیم. تعویذهای عاشقی، بی اولادی، خانوادگی به مردم می‌دهیم که تا حالا خوب نتیجه داده است و بسیار موثر هم بوده است."

در پی قتل فرخنده، دولت افغانستان بساط تعویذ نویسان را جمع می‌کند. سید انور بی بی سی فارسی، 25 مارچ، 5 حمل 1394

کُشتی نرم بین قانون، شریعت و سنت

رئیس جمهور افغانستان « قضاوت و محاکمه و مجازات خودسرانه را خلاف شریعت و عدالت دانست».

قتل فرخنده و واکنش های خوب، بد، زشت، پنجشنبه ۱۳ حمل ۱۳۹۴، محمدنادر اخباری- روزنامه نگار و پژوهشگر
خبرگزاری جمهور - کابل

 

با آن که افغانستان دارای قوانین کیفری هم آهنگ با نیاز های شهروندی است، دستور مقامات برای رسیده گی عاجل به این فاجعه، احتیاط آمیز و شدیداً جنبه مصلحتی داشت و در حکم رئیس جمهور گفته شده بود که در تحقیق و بررسی ماجرا، باید «عالمان دین» هم شامل باشند.

یک خبرگزاری در پایتخت فوری واکش نشان داد و دستور غیر شفاف رئیس جمهور را تلاشی برای «کشف معمّای "مشروعیت قتل فرخنده" یا "عدم مشروعیت قتل فرخنده" تفسیر کرد.

قتل فرخنده و واکنش های خوب، بد، زشت، پنجشنبه ۱۳ حمل ۱۳۹۴، محمدنادر اخباری- روزنامه نگار و پژوهشگر
خبرگزاری جمهور - کابل

 

کسی حاضر نشد با این پرسش خود را مواجه بسازد که آیا قتل فرخنده به خودی خود با موازین شریعت اسلامی مطابقت داشته یا خیر. دولت در واقع سعی داشت پای خود را از معرکه ای که می توانست درد سرهای تازه ای را به وجود آورد، بیرون بکشد. پلیس، تنها متهم به عدم انجام مسوولیت در جلوگیری از فاجعه نشده بود، برخی مأموران پلیس خود در ضرب و شتم دختر بی نوا شرکت کرده و سخنگوی پلیس شهر، از حمله خود سرانه و قتل فرخنده حمایت خود را ابراز داشته بود.

اگر بر فرض، هیأت ویژۀ تحقیق از سوی دولت با حضور علماء دینی، به یک تایید شرعی دست پیدا می کرد، موضع دولت چه می توانست باشد؟ درین گونه موارد بسیار حساس، رسم برین است که فیصله شرعی حرف اصلی را می زند و نهاد های حقوقی و قانونی یک گام عقب تر حرکت می کنند. کمتر پیش آمده است که در نظام حقوقی وقضایی افغانستان، علمای دینی و مجریان قانون علیه همدیگر دست به شمشیر شوند. معمولاً به خاطر حفظ آبروی خود و نظام حاکم، برای مشکلات یک راه میانه را پیدا می کنند.


خبرگزاری دولت – باختر- نسبت به رئیس جمهور، موضع واضح تری نشان داد که کمتر بوی محافظه کاری از آن احساس می شد. مفسر باختر گفت: این حادثه واضح ساخت که دستگاه پولیس با ضعف مدیریتی مواجه است و هنوز این دستگاه با ظرفیت سازی فاصله دارد . اگراین اتهام دارد به فرخنده دقیق هم می بود، پولیس باید نمی گذاشت که چند اوباش ولگرد که از خود قاضی و مفتی ساخته بودند یک شهروند کشور را محکمه صحرایی نمایند.

 

تفسیربرخبر: قتل فرخنده، نشانۀ از آسیب پذیری قانون درکشور

May, 1, 2015

http://www.bakhtarnews.com.af/dari/reports/item/46218%20.html?tmpl=component&print=1

آژانس اطلاعاتی باختر- کابل

 

کمیسیون حقوق بشر افغانستان، در سنگر قانون ایستاد و موضعی متفاوت و قاطع نشان داد و با انتشار اعلامیه ای تند، اظهار داشت که حمله، شکنجه و سرانجام به آتش کشیدن فرخنده در روی جاده عمومی شهر« به مدت بیشتر از 2 ساعت طول کشید؛ اما وزارت امور داخله، ریاست امنیت ملی و سایر ارگانهای مؤظف گویا از وقوع آن مطلع نشده اند». از دولت خواسته شد تا به « اسناد بین المللی حقوق بشر» احترام بگذارد؛ به فیصله هایی «که دولت افغانستان به آن ملحق شده است». همچنان اعلامیه به سیاست مداران تذکر داد که حق حیات، حق کرامت انسانی و حق آزادی و امنیت شخصی از حقوق مسلم بشری است و این موارد در« قانون اساسی افغانستان و سایر قوانین نافذۀ کشور تسجیل و تضمین گردیده است».

کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان، بیانیه مطبوعاتی در مورد قضیه قتل فرخنده و لزوم رسیدگی مؤثر آن

 تاریخ نشر:2015-03-26

https://www.aihrc.org.af/home/press_release/4261

 

کمیسیون حقوق بشر یک نهاد نو پا است و بعد از سقوط حکومت طالبان در سال 2001 میلادی همزمان با حضور نیروهای بین المللی در افغانستان و تشکیل حکومت مؤقت به فعالیت آغاز کرد. این نخستین نهاد حقوقی مستقل ورسمی در تاریخ افغانستان است.

مقامات حقوق بشر افغانستان کار بیشتری درین زمینه انجام دادند. آن ها به سراغ افرادی که به اتهام مشارکت در قتل و شکنجه و سوختاندن فرخنده در بازداشت بودند؛ به زندان رفتند. افراد زندانی « طی مصاحبه با کارمندان کمیسیون گفته اند که "ما سوختاندن قرآن شریف را ندیده ایم و کدام جلد سوخته را هم ندیدیم، صرفاً‏ به ما گفته شد که این خانم قرآن شریف را به آتش کشیده است." بنابر این هیچ شاهد و مدرکی مبنی بر به آتش کشیده شدن نسخه های از قرآن مجید برای کارمندان کمیسیون حین بررسی قضیه به دست نیامده است».

کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان، بیانیه مطبوعاتی در مورد قضیه قتل فرخنده و لزوم رسیدگی مؤثر آن

 تاریخ نشر:2015-03-26

https://www.aihrc.org.af/home/press_release/4261

امور قضایی افغانستان به طور معمول خاصیت دوگانه دارد و به شدت آلوده به فساد است. تفاوت و گاهی رویارویی بین احکام قانون، دستورات سیاسی از بالا و فتوا های علمای دینی در افغانستان، دسترسی و اجرای عدالت و سرانجام تطبیق قوانین حقوق بشری در افغانستان را خیلی دشوار می سازد. این چنین نا هم آهنگی واقعیتی است که همواره در ذات نهاد های اجرایی قضایی افغانستان زنده است. این نهاد ها فقط تا زمانی که موقعیت دو طرف با چالش مواجه نشود، روی دیدگاه های شان اصرار می ورزند. در آخر کار هردو طرف طناب ها را سست می کنند. در نتیجه اصل عدالت بشری به نفع هردو جناح قربانی می شود. عالم دینی، به قوانین مدنی تا زمانی احترام می گذارد که مطابق تعبیر خود شان، شریعت اسلامی را زیر سوال نبرد. نقش فراقانونی نهاد سنتی روحانیت، به مولوی ها خصوصاً در چهارچوب مسایل مربوط به زنان و دختران هویتی مستقل می دهد.

سفارت امریکا و نماینده گی اتحادیه اروپا درکابل، تا یک هفته از ابراز هرگونه نظر وواکنش نسبت به این فاجعه، خود داری کردند. سپس مقامات سفارت امریکا با اطلاعیه ای خیلی کوتاه به زبان فارسی در تویتر، «قتل بی رحمانه خانم فرخده را» « شدیداً محکوم» کرد.

5:54 AM - 25 Mar 2015

https://twitter.com/usembassykabul/status/580714347636371456

 

ظاهراً چیز بیشتری اتفاق نیافتاد. سلیل شیتی سکرتر جنرال سازمان عفو بین المللی درماه اپریل به کابل سفر کرد. او قبل از رفتن به آن جا در اعلامیه ای گفت خلاف کارانی که به قتل فرخنده متهم اند «باید مجازات شوند». سازمان عفو بین‌الملل گفت که فرخنده در حضور پولیس مورد لت و کوب مردان بی‌ مسوولیت قرار گرفته و جان داده و عاملان این رویداد با کارکنان پولیسی که از کشته ‌شدن او جلوگیری نکرده اند، باید محاکمه شوند.

نگرانی از نقض حقوق بشر، دبیرکل سازمان عفو بین الملل را به کابل می کشاند

http://www.jomhornews.com/fa/news/63961/

چهارشنبه ۱۲ حمل ۱۳۹۴ ساعت ۰۹:۳۹

خبرگزاری جمهور- کابل