-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

جستجوی این وبلاگ

۱۴۰۰ دی ۲۱, سه‌شنبه

ناتو، میان قیچی دو قدرت نظامی و اقتصادی روسیه و چین


یونگه ولت ترجمه رضا نافعی


 در نشست روز جمعه وزرای خارجه ناتو، کشورهای غربی مقدمات اولیه مذاکرات بین آمریکا و روسیه را فراهم کردند. نمایندگان دولت های واشنگتن و مسکو روز دوشنبه در ژنو به مذاکرات خود برای کاهش تنش در درگیری اوکراین که پس از نشست ویدیویی روسای جمهور جوزف بایدن و ولادیمیر پوتین در 7 دسامبر آغاز شد، ادامه خواهند داد. 

مسکو بر تضمین های متکی بر قراردادی فشار می آورد که طبق آن اتحادیه نظامی ناتو از پذیرش اعضای جدید در اروپای شرقی و قفقاز خودداری کند و فعالیت های نظامی خود را در نزدیکی مرز روسیه متوقف سازد. قبل از نشست وزرای خارجه ناتو گفته شده بود که می توان با مسکو درباره خلع سلاح و شفافیت نظامی بیشتر مذاکره کرد. قرار است پس از مذاکرات آمریکا و روسیه در روز دوشنبه، روز چهارشنبه شورای ناتو و روسیه برای اولین بار پس از جولای سال 2019 تشکیل جلسه دهد و مذاکرات را ادامه یابد – از اتحادیه اروپا که در تدارک مذاکرات ژنو دخالتی ندارد همچنان سخنان خشم آلود شنیده می شود. 

با اجلاس ویدئویی بایدن و پوتین، ایالات متحده خود رهبری مذاکرات غرب را در باره اوکراین بدست گرفت. یعنی کاری را بعهده گرفت که قبلاً در «فرمت نرماندی» انجام می شد. فرمت نرماندی ترکیبی بود از نمایندگان روسیه، آلمان، فرانسه و اوکراین. در فرمت نرماندی رهبری مذاکرات اتحادیه اروپا در دست آلمان بود اما باید اذعان کرد که مذاکرات «نرماندی» در طول هفت سال پیشرفت چندانی نداشته است. 

وزیر امور خارجۀ جدید آلمان «آنالنا بربوک» از حزب سبزها روز چهارشنبه برای چند ساعت به واشنگتن پرواز کرد تا از همتای خود آنتونی بلینکن بخواهد که دولت بایدن در گفتگوهای خود با مسکو «در مورد امنیت در اروپا بدون حضور نماینده اروپا تصمیمی نگیرد». از سوی دیگر، جوزپ بورل، نماینده سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در سفر به شرق اوکراین با توجه به مذاکرات ژنو، با سرکشی اعلام کرد: «شما باید با ما صحبت کنید». بورل با اشاره به تقسیم اروپا به دو حوزه غربی و شرقی در آغاز سال 1945، گفت: از این گذشته، دیگر «دوران یالتا» سپری شده است. (1) در هفته آینده، وزرای خارجه و دفاع اتحادیه اروپا درباره نحوه برخورد ایالات متحده امریکا با اتحادیه اروپا و کنار گذاشته شدن آن از سوی واشنگتن بحث خواهند کرد.

 ایالات متحده تنها از طریق ادغام متحدان اروپائی خود در اتحادیه ناتو رهبری منسجم در روند مذاکرات با مسکو را تضمین شده می بیند. ایالات متحده همراه با استرالیا و بریتانیا در ماه سپتامبر نیز با توسل به روشی مشابه، در پیمان AUKUS، در اقیانوس آرام از روی سر فرانسه رهبری انحصاری خود را در مبارزه قدرت منطقه ای علیه چین تثبیت کردند.

 همزمان با این رویدادها ، در ایالات متحده بحث در باره اینکه آیا ایجاد شکاف بین روسیه و چین ضروری هست یا نیست ادامه دارد. در ابتدای هفته، وال استریت ژورنال به نقل از واسیلی کاشین، کارشناس چینی روسی، ارزیابی کرد که اگر ایالات متحده «تمام منابع خود را در اقیانوس آرام متمرکز نسازد» هیچ شانسی در جنگ قدرت خود علیه جمهوری خلق چین نخواهد داشت. در حال حاضر، روسیه و ایران چنین تمرکزی را «تقریباً غیرممکن» کرده اند. وال استریت ژورنال پیشنهاد کرد برای فرار از این معضل، می توان «رفتار با روسیه را ملایم کرد» . کاملا مستقل از این وضع، واشنگتن در تلاش های خود برای جلب متحدان اروپایی و تمرکز دادن نیروهای نظامی در اقیانوس آرام به طور فزاینده ای موفق است: ناو آلمانی «باواریا» در حال حاضر در سفرخود به آسیا- اقیانوسیه در سواحل ویتنام ، رقیب چین، لنگر انداخته است.

 ————————– 1- کنفرانس یالتا یا کنفرانس کریمه کنفرانسی بود که چند ماه پیش از پایان جنگ جهانی دوم ۱۹۴۵ به مدت هشت روز در شهر یالتا واقع در شبه جزیره کریمه برگزار شد. در این کنفرانس فرانکلین روزولت رئیس‌جمهور آمریکا و وینستون چرچیل نخست ‌وزیر انگلستان از یک سو و جوزف استالین رهبر اتحاد شوروی ازسوی دیگر عمدتاً دربارهٔ سرنوشت کشورهای اروپایی پس از پایان جنگ به بحث پرداختند. ایجاد بلوک شرق و بلوک غرب در واقع از کنفرانس یالتا آغاز شد. علاوه بر این سران سه کشور مذکور در این کنفرانس برای تقسیم آلمان به عنوان دو کشور آلمان غربی و شرقی به توافق رسیدند.م